İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle hak ihlali yaşandığında, iki ayrı hedef aynı anda gündeme gelir: içeriğin yayından kaldırılması ve içeriği üretenin sorumluluğunun belirlenmesi. 5651 sayılı Kanun içerik, yer ve erişim sağlayıcıların yükümlülüklerini düzenler; kişisel veri boyutu KVKK kapsamında, suç oluşturan fiiller ise TCK'nın bilişim alanındaki suçlara ilişkin 243-245 hükümleri çerçevesinde değerlendirilir. Bu rehber, talebin yanlış kurulmasından doğan usule aykırı işlem riskini azaltmaya odaklanır.
Delili İçerik Kaybolmadan Sabitleyin
İnternet içeriği kolayca değiştirilir veya silinir. Bu nedenle ilk iş, içeriğin tam adresi, yayın tarihi, görünen kullanıcı adı ve varsa etkileşim sayılarıyla birlikte kayıt altına alınmasıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, adresin tarayıcı çubuğunda göründüğü tam sayfa görüntüsü ve mümkünse noter aracılığıyla yapılan tespit tercih edilir. İçerik kaldırıldıktan sonra yapılan başvurularda, ihlalin varlığını gösterecek başka bir kayıt bulunmayabilir.
Hangi Yol, Hangi Sonucu Verir
- Yer veya içerik sağlayıcıya doğrudan yapılan başvuru: en hızlı yol, ancak bağlayıcılığı sınırlı
- Sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru: erişimin engellenmesi veya içeriğin çıkarılması yönünde karar
- Kişisel veri boyutu için veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikâyet
- Suç oluşturan fiiller bakımından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyet
- Maddi ve manevi zarar için ayrıca açılacak dava
Talebin Kapsamını Ölçülü Kurmak
Bir sitenin tamamına yönelik geniş talepler, ölçülülük değerlendirmesi nedeniyle sonuç vermeyebilir. İhlal yalnızca belirli bir sayfadan kaynaklanıyorsa, talebin o adresle sınırlı tutulması hem kabul edilebilirliği artırır hem de itiraz ihtimalini azaltır. Aynı içerik farklı adreslerde çoğaltılmışsa, her adres ayrı ayrı listelenmelidir.
Başvuru Öncesi Kontrol Sırası
- İhlale konu her adres ayrı satır olacak biçimde listelenir.
- İçeriğin tespiti yapılır ve tarihli olarak saklanır.
- İhlalin hangi hakka yöneldiği tek cümleyle tanımlanır.
- Sağlayıcıya yapılan başvuru ve alınan cevap dosyaya eklenir.
- Ret kararına itiraz süresi ve mercii, karar elde edilir edilmez not edilir.
Karar Alındıktan Sonra Takip
Kaldırma veya erişim engeli kararı alınması sürecin sonu değildir. Kararın ilgili birime ulaşması, uygulanması ve aynı içeriğin yeniden yayımlanıp yayımlanmadığının izlenmesi gerekir. Tekrarlayan yayınlar için yeni başvurular yapılması gerekebileceğinden, izleme aralıkları baştan belirlenmelidir.
Bu açıklamalar genel bilgi sunar; içeriğin türü, yayımlandığı platform ve ihlalin niteliği izlenecek yolu değiştirir. Somut olayınızda hangi başvurunun öncelikli olduğunu bir hukukçuyla birlikte belirlemeniz yerinde olur.