Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerde mağdurun karşılaştığı ilk güçlük, içeriğin gerçek olmadığını göstermek değil; yayılmadan önce durdurmaktır. Deepfake içerikler kısa sürede kopyalanır ve her kopya ayrı bir kaldırma sürecine dönüşür. Bu rehber, hızlı hareket ederken yapılan usul hatalarına odaklanır.
Kaldırma ile Delil Arasındaki Gerilim
Mağdurun doğal isteği içeriğin derhâl silinmesidir; oysa silinen içerik, sonraki ceza ve tazminat süreçlerinde ispat sorununa dönüşebilir. Doğru sıra, içeriği kaldırtmadan önce bağlantı adresi, yayın tarihi, hesap bilgisi ve etkileşim verileriyle birlikte kayda almaktır. Bu kayıt, aynı içeriğin başka adreslerde yeniden ortaya çıkması hâlinde de karşılaştırma zemini sağlar.
Hangi Hukuki Hatlar Devreye Girer?
Deepfake içerik tek bir başlığa sığmaz. Kişilik haklarına saldırı yönüyle özel hukuk talepleri, içeriğin niteliğine göre TCK kapsamındaki suç isnatları, kişisel verinin hukuka aykırı işlenmesi yönüyle KVKK ve 6698 sayılı Kanun çerçevesi, yayının durdurulması yönüyle 5651 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolları birlikte gündeme gelir. Bir hesabın ele geçirilerek içeriğin oradan yayımlanması söz konusuysa TCK 243-245 hattı da ayrıca değerlendirilir. Bu hatların hepsi aynı anda yürütülebilir; ancak her biri kendi usulüne uyularak.
Sürecin Sonucunu Bozan Hatalar
- İçeriğin yalnızca ekran görüntüsüyle kaydedilip bağlantı adresinin not edilmemesi
- Aynı içeriğin farklı platformlardaki kopyalarının taranmaması
- Talebin, içeriği kaldırma yetkisi bulunmayan bir muhataba yöneltilmesi
- Ceza şikâyeti ile kaldırma başvurusundaki olay anlatımlarının çelişmesi
- Sahteliğin teknik olarak incelenmesi talebinin hiç ileri sürülmemesi
İlk Gün İçin Kontrol Listesi
- İçeriğin bulunduğu her adres, tarih ve saat bilgisiyle yazılı olarak listelenir.
- Sayfa, yorumlar ve paylaşan hesap bilgileriyle birlikte görüntülenerek saklanır.
- İçeriğin ilk kez nerede yayımlandığı ve yayılma yönü tespit edilmeye çalışılır.
- Kaldırma talebi, ilgili kanala teslim kaydı bırakacak biçimde iletilir.
- Yargısal yola başvurulacaksa talep, adresler listesiyle birlikte somutlaştırılır.
Sahteliğin İncelenmesi
Deepfake iddiasında teknik inceleme, savunma ve iddia bakımından aynı ölçüde önemlidir. Ham dosyanın kendisi, üstveri bilgileri ve varsa üretimde kullanılan kaynak materyal, incelemenin verimini belirler. İçerik yalnızca yeniden sıkıştırılmış bir kopya üzerinden incelendiğinde sonuç çoğu zaman kesinlikten uzak kalır; bu nedenle mümkün olan en yakın kaynak sürümünün temini istenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve her olayın yayılma biçimi farklı bir strateji gerektirir. İçerikle karşılaştığınızda kayıt almayı ihmal etmeden, gecikmeksizin hukuki destek almanız önerilir.