Bir şirketin sistemlerinden kişisel verilerin sızması halinde ilgili kişinin önünde birbirini tamamlayan ancak farklı mercilere giden iki yol vardır: idari denetim mekanizması ve zararın tazminine ilişkin hukuk yolu. Bu ayrımı kurmadan atılan adımlar, çoğu zaman tazminat talebinin geç kalmasıyla sonuçlanır.
İhlal Bildirimi Neyi Başlatır
Veri sorumlusunun ihlali Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na ve etkilenen ilgili kişilere bildirmesi, 6698 sayılı Kanun kapsamındaki bir yükümlülüktür. Bu bildirim ilgili kişi bakımından zararın ve sorumlunun öğrenildiği an olarak değerlendirilebileceği için, tazminat zamanaşımının başlangıcı tartışmasında kritik bir tarihtir. Kurul'un ihlal duyurularının yayımlandığı tarih de aynı nedenle not edilmelidir. Sızan verinin türü, kapsamı ve kaç kişiyi etkilediği bilgisi bu duyurulardan takip edilebilir.
Kurul Şikâyeti: Önce Veri Sorumlusu
Kurul'a şikâyette bulunabilmek için önce veri sorumlusuna başvurulmuş olması gerekir. Başvuruda hangi verinin işlendiği, kime aktarıldığı ve ihlalin nasıl gerçekleştiği sorulur; alınan cevap veya cevapsız kalan süre, şikâyetin dayanağını oluşturur. Kurul'un vereceği karar idari nitelikte olup veri sorumlusuna yaptırım uygulanmasını sağlayabilir; ancak Kurul kişisel zararınıza karşılık tazminata hükmetmez. Tazminat için ayrı bir hukuk davası açılması zorunludur.
Tazminat Davasında İspat Edilmesi Gerekenler
- Verinin sızdığı ve bu verinin başvurucuya ait olduğu
- Veri sorumlusunun gerekli teknik ve idari tedbirleri almadığı
- Somut bir zararın doğduğu: dolandırıcılık girişimi, kredi başvurusu, itibar kaybı gibi
- İhlal ile zarar arasındaki nedensellik bağı
Sızan verinin kötüye kullanıldığını gösteren spam mesajlar, kimlik bilgileriyle açılmış hesaplar veya sahte başvuru kayıtları, soyut endişeyi somut zarara dönüştüren delillerdir. Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim iddiası varsa TCK'nın 243-245. maddeleri kapsamında ayrıca şikâyet yolu açıktır; sızan içeriğin internet ortamından kaldırılması bakımından ise 5651 sayılı Kanun mekanizmaları işletilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Veri sorumlusuna karşı açılacak tazminat davası, kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılır; haksız fiil niteliğindeki taleplerde ise zararın meydana geldiği yer mahkemesi de yetkilidir. Davalı bir ticaret şirketi olsa dahi uyuşmazlık tüketici işlemi kapsamındaysa tüketici mahkemesi gündeme gelebilir. Kurul kararına karşı yürütülecek süreç ise idari yargıda ayrı bir hattır ve hukuk davasının açılmasını beklemez.
İki Sürecin Zamanlamasını Birlikte Kurmak
Kurul incelemesi aylar sürebilirken tazminat talebinin zamanaşımı işlemeye devam eder. Kurul kararını beklemek delil bakımından avantaj sağlasa da süre bakımından risk yaratır; bu nedenle şikâyet ile dava takvimi aynı sayfada tutulmalı, Kurul dosyasından belge örneği alınabilmesi için talep erkenden iletilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. İhlalin kapsamı ve öğrenme tarihi süre sonuçlarını değiştirebileceğinden, kendi durumunuz için belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız uygun olacaktır.