Oltalama yöntemiyle gerçekleştirilen saldırılarda zarar birkaç dakika içinde doğar, buna karşılık delillerin ömrü sınırlıdır. Log kayıtları, mesaj içerikleri ve para hareketi zinciri zamanla erişilemez hâle gelebilir. Bu rehber, Türk Ceza Kanunu, 5651 sayılı Kanun ve kişisel verilere ilişkin düzenlemeler çerçevesinde phishing mağduriyetinde suç duyurusu sürecini zaman yönetimi ekseninde ele alır.
İlk Saatlerde Kaybedilen Deliller
Saldırıyı fark eden çoğu kişi, ilk refleksle sahte siteyi kapatır, mesajları siler veya cihazı sıfırlar. Bu davranış zararı azaltmaz, ispatı zayıflatır. Öncelik sırası şu olmalıdır: bağlantının ve gönderen bilgisinin ekran görüntüsü, mesajın kendisinin silinmeden saklanması, işlem dekontlarının indirilmesi, banka ve platform üzerinden yapılan bildirimlerin referans numaralarının not edilmesi.
Şikayet Süresi Var mı, Yok mu
Bilişim sistemleri aracılığıyla işlenen dolandırıcılık ve bilişim sistemine hukuka aykırı erişim gibi fiiller kural olarak resen soruşturulur; bunlarda şikayete bağlı kısa bir süre aranmaz. Buna karşılık aynı olay örgüsü içinde hakaret, tehdit gibi şikayete tabi fiiller de bulunabilir ve bunlar için failin ve fiilin öğrenilmesinden itibaren işleyen altı aylık şikayet süresi gündeme gelir. Bu ayrım yapılmadığında, dosyanın bir kısmı süre yönünden kapanabilir.
Başvurulacak Merciler ve Sıralama
- Bankaya veya ödeme kuruluşuna derhal bildirim yapılarak işlemin iadesi ve bloke talebi kayda geçirilir.
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur; dilekçede IP, işlem numarası ve alıcı hesap bilgileri açıkça istenir.
- Sahte site veya sahte hesap devam ediyorsa 5651 sayılı Kanun kapsamında erişimin engellenmesi ve içeriğin kaldırılması talep edilir.
- Kişisel veriler ele geçirilmişse veri sorumlusuna başvuru ve gerektiğinde Kişisel Verileri Koruma Kurumuna şikayet yolu ayrıca değerlendirilir.
Suç Duyurusu Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- Olayın saat bazında kronolojisi
- Kullanılan bağlantı adresi ve varsa gönderen numara veya e-posta
- Para hareketinin ilk ve ara alıcı hesapları
- Talep edilen araştırma kalemleri: trafik kayıtları, hesap açılış belgeleri, ATM ve şube görüntüleri
- Muhafaza talebi, yani kayıtların silinmeden korunması istemi
Zararın Tahsili Ayrı Bir Yol
Ceza soruşturmasının açılması, kaybedilen paranın kendiliğinden geri gelmesini sağlamaz. Kusur ve sorumluluk tartışmasına bağlı olarak banka veya hizmet sağlayıcıya karşı tazminat yolu ayrıca gündeme gelebilir. Bu talebin zamanaşımı ceza dosyasından bağımsız işlediğinden, iki süreç ayrı takvimlerde izlenmelidir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; olayın teknik detayları, kullanılan platform ve para akışının yapısı izlenecek yolu değiştirebilir. Delillerin kaybolma hızı düşünüldüğünde, ilk günlerde bir hukukçuyla birlikte hareket edilmesi sonraki aşamaların tamamını kolaylaştırır.