Teslim edilen mal veya ifa edilen iş ayıplı çıktığında ilk tartışma çoğu zaman ayıbın varlığı değil, uyuşmazlığın hangi masaya taşınacağıdır. TBK, HMK ve TKHK ekseninde ilerleyen ayıp uyuşmazlıklarında yol; tarafların sıfatına, işlemin niteliğine ve talebin türüne göre ayrışır. Yanlış masada geçirilen her ay, ihbar ve zamanaşımı tartışmasını ağırlaştırır.
Hangi Ayıp Uyuşmazlığı Hangi Masaya Gider
Alıcı tüketici sıfatını taşıyorsa TKHK ekseninde tüketici yolu gündeme gelir. İki tacir arasındaki ticari nitelikteki alacak ve tazminat taleplerinde ise dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması dava şartı olarak karşımıza çıkar. Talebin ayıpsız misliyle değişim, onarım, bedel indirimi veya sözleşmeden dönme olması hem masayı hem de talep metninin kurgusunu etkiler. Bu ayrım yapılmadan doğrudan dava açıldığında, dosya esasa girilmeden usul yönünden geri dönebilir.
Ayıp İhbarı: Sessiz Kalınan Süre Aleyhe İşler
Ayıbın muayene sonrası uygun sürede karşı tarafa bildirilmesi, sonraki tüm taleplerin dayanağıdır. İhbarın telefonla ya da mesajla yapıldığı iddiası tek başına çoğu kez yetersiz kalır; iadeli taahhütlü mektup, noter ihtarnamesi veya karşı tarafın yazılı olarak cevapladığı bir yazışma zinciri çok daha güçlüdür. Gizli ayıp iddiasında ise ayıbın ne zaman ortaya çıktığı ve nasıl fark edildiği ayrıca anlatılmalıdır.
Tebligat Gecikmesi ve İhtarın Ulaşma Anı
İhtar, karşı tarafa ulaştığı anda hüküm doğurur. Adresin eski olması, şirketin tescilli adresinde bulunmaması veya tebligatın iade dönmesi, ihtarın hiç yapılmamış sayılması riskini doğurur. Ticaret sicilindeki güncel adresin kontrol edilmesi, kayıtlı elektronik posta adresinin kullanılması ve tebliğ evrakının dosyada saklanması bu riski azaltır. Arabuluculuk aşamasında da davetin ulaşmaması, görüşmeye katılmama sonucunu ve buna bağlı gider yükünü tartışmalı hale getirir.
Arabuluculuk Masasına Hazırlık
- Ayıbın teknik olarak ne olduğunu gösteren fotoğraf, video ve varsa uzman görüşü
- Sözleşme, sipariş formu, fatura ve teslim belgesinin tarih sıralı dizini
- Talebin rakamsal karşılığı ve hesaplama yönteminin tek sayfada özeti
- Kabul edilebilir asgari çözümün ve alternatif senaryonun önceden belirlenmesi
- Anlaşma sağlanamazsa açılacak davanın görevli mahkemesinin baştan tespiti
Kapanış
Ayıp uyuşmazlıklarında sonucu, çoğu kez teknik haklılıktan çok bu haklılığın zamanında ve doğru masada belgelenmesi belirler. Buradaki anlatım genel niteliktedir; sözleşmenizin metni ve tarafların sıfatı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, evrakınızı gözden geçirecek bir hukukçuyla çalışmanız yararınıza olur.