Teslim edilen malın ya da yapılan işin sözleşmeye aykırı olduğu iddiası, TBK kapsamındaki uyuşmazlıkların önemli bir bölümünü oluşturur. Buradaki asıl kırılma noktası, ayıbın varlığından çok, ayıbın zamanında ve usulüne uygun biçimde bildirilip bildirilmediğidir. Tüketici sıfatı bulunan ilişkilerde TKHK ayrı bir koruma sağlarken, tacirler arasındaki satımda gözden geçirme ve bildirim külfeti çok daha katıdır.
Gözden Geçirme Külfetini Ciddiye Almak
Teslim alan taraf, malı uygun sürede gözden geçirmek ve tespit ettiği ayıpları karşı tarafa bildirmekle yükümlüdür. Bu külfetin ihmali, ayıbın kabul edilmiş sayılması sonucunu doğurabilir. Sonradan ortaya çıkan gizli ayıplarda ise bildirimin, ayıbın öğrenilmesinden hemen sonra yapılması beklenir. Uygulamada dosyaları zayıflatan en yaygın davranış, sorunun uzun süre telefonda konuşulup hiç yazıya dökülmemesidir.
Bildirimi İspat Edilebilir Kılmak
- İhbar, noter ihtarnamesi veya iz bırakan bir yazılı kanalla gönderilir.
- Metinde ayıbın ne olduğu, nerede ve ne zaman fark edildiği açıkça yazılır.
- Hangi hakkın kullanıldığı belirtilir: onarım, bedelden indirim, değişim veya sözleşmeden dönme.
- Malın mevcut hâli tarihli görüntülerle kaydedilir ve mümkünse numune saklanır.
- Karşı tarafın cevabı ve sonrasındaki tüm yazışmalar dosyada tutulur.
Teknik Tespiti Beklemeden Yaptırmak
Ayıbın niteliği teknik bilgi gerektiriyorsa, dava açılmasını beklemeden delil tespiti yoluna gidilmesi çoğu zaman doğru olur. Zamanla değişen, kullanılan ya da tamir edilen bir mal üzerinde sonradan yapılacak inceleme, ilk durumu göstermez. HMK kapsamındaki tespit yolu, malın o günkü hâlini kayda geçirerek sonraki bilirkişi incelemesine sağlam bir zemin bırakır.
Talebi Rakamla Kurmak
Bedelden indirim ya da tazminat isteniyorsa, istenen tutarın nasıl hesaplandığı gösterilmelidir. Onarım için alınan teklifler, ikame mal temini için yapılan harcamalar ve iş durması nedeniyle doğan kayıplar ayrı kalemler hâlinde belgelenirse, talep somut bir dayanağa oturur.
Bu metin genel bilgi amaçlıdır. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve teslim tarihi sonucu doğrudan etkilediğinden, ihbar göndermeden önce hukuki destek almanız hak kaybını önleyebilir.