Ayıp iddiasının hukuki kaderi, çoğu zaman ayıbın büyüklüğüyle değil ihbarın zamanlamasıyla belirlenir. TBK ve HMK ile TKHK ekseninde yürüyen uyuşmazlıklarda tartışma iki katmanda ilerler: sözleşmenin metni ne diyor ve alıcı, yükümlülüklerini süresinde yerine getirdi mi. Bu rehber, ayıp bildiriminden dava tercihine uzanan takvimi ve sözleşme yorumunun bu takvimi nasıl değiştirdiğini ele alır.
Sözleşme Metni Takvimi Belirler
Ayıp uyuşmazlığında ilk okunacak belge kanun değil, sözleşmedir. Teslim tanımı, kabul prosedürü, muayene yükümlülüğü ve garanti taahhüdü nasıl yazılmışsa, ihbar süresinin başlangıcı da ona göre değişir. Tacirler arasındaki ilişkide muayene ve ihbar yükü daha ağırken, tüketici işlemlerinde koruyucu hükümler devreye girer. Bu ayrım yapılmadan kurulan takvim baştan hatalıdır.
Bildirim Zincirini Belgelendirin
- Ayıbın fark edildiği tarihi ve nasıl fark edildiğini kayda geçirin.
- İhbarı, ulaştığı ispat edilebilir bir yolla yapın; telefon görüşmesi tek başına yetmez.
- Ayıbı görsel ve teknik olarak belgeleyin; ürünün ya da işin bozulmadan önceki hâlini gösterin.
- Karşı tarafın yanıtını ve önerdiği çözümü aynı dosyada saklayın.
- Onarım veya değişim denendiyse, denemelerin tarihlerini ve sonuçlarını listeleyin.
Seçimlik Hakkı Erken Sabitlemeyin
Bedel indirimi, onarım, ayıpsız misliyle değişim veya sözleşmeden dönme talepleri farklı ispat yükleri doğurur. Uygulamada sık görülen hata, ilk yazışmada kesin bir talep beyan edilip sonradan bunun değiştirilmeye çalışılmasıdır. İlk bildirimde ayıbın varlığını ve saklı tutulan hakları açıkça belirtmek, seçimlik hakkın hangi yönde kullanılacağına ise teknik inceleme sonrasında karar vermek daha güvenlidir.
Sulh Görüşmesi ile Dava Süresi Aynı Anda İşler
Karşı tarafla çözüm arayışı sürerken zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin durmadığı unutulmamalıdır. Ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurulması bir dava şartıdır; bu adımın atılmaması, süresinde açılmış bir davanın dahi usulden reddine yol açar. Bu nedenle görüşme takvimi ile başvuru takvimi tek tabloda tutulmalı, uzlaşma umudu süre yönetimini gevşetmemelidir.
Uyarı
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; sözleşmenin türü ve tarafların sıfatı sonuca doğrudan etki eder. Somut sözleşmenizi bir hukukçuyla birlikte okumadan hak kaybı doğurabilecek beyanlarda bulunmayınız.