Sözleşmeye aykırılık iddiası çoğu zaman doğrudan davayla değil, bir ihtarname ile başlar. Bu ilk metnin nasıl yazıldığı, hem karşı tarafın temerrüde düşüp düşmediğini hem de sonraki aşamada arabuluculuk masasındaki dengeyi belirler. Aşağıda TBK, HMK ve TKHK çerçevesinde ihlalden anlaşmaya uzanan süreç ele alınmaktadır.
İhlali hukuken tanımlamak
Her gecikme aynı sonucu doğurmaz. TBK bakımından borcun hiç ifa edilmemesi, geç ifa edilmesi ve ayıplı ifa edilmesi farklı hukuki sonuçlara bağlanır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, sözleşmenin hangi edimi, hangi tarihte, hangi ölçüde ihlal edildiğini tespit etmektir. Sözleşmede cezai şart, teminat veya fesih usulüne ilişkin özel hüküm varsa, kanuni çerçeveden önce bu hükümler okunmalıdır.
İhtar metni ve süre verme
Karşı tarafa yapılacak bildirimde şu unsurlar bulunmalıdır:
- İhlal edilen edimin ve dayanağının açıkça gösterilmesi
- İfa için uygun bir süre verilmesi ve bu sürenin tarihle belirtilmesi
- Süre sonunda hangi hakkın kullanılacağının bildirilmesi
- Bildirimin ispat edilebilir bir yolla gönderilmesi
Süre vermeden yapılan fesih bildirimleri, sonradan haksız fesih tartışmasına dönüşebilir. Tebliğ tarihi ise sonraki tüm hesapların başlangıç noktasıdır ve mutlaka dosyada saklanmalıdır.
Arabuluculuk zorunlu mu, ihtiyari mi
Uyuşmazlığın türü bu sorunun cevabını belirler. Ticari nitelikteki para alacakları, tüketici uyuşmazlıklarının bir bölümü ve kira ile taşınmaza ilişkin belirli uyuşmazlıklar bakımından arabuluculuk dava şartıdır. Dava şartı olmayan hallerde de taraflar ihtiyari arabuluculuğa gidebilir. Ayrım önemlidir: dava şartı olan bir uyuşmazlıkta arabulucuya başvurmadan açılan dava usulden reddedilir ve bu arada süreler işlemeye devam eder.
Anlaşma belgesinin gerçek değeri
Arabuluculuk anlaşma belgesi, doğru yazıldığında dava kararı kadar işlevseldir. Belgede ödemenin tutarı, tarihi ve gecikme halinde uygulanacak sonuç yazılmalı; taraflardan biri edimini yerine getirmezse ne olacağı boş bırakılmamalıdır. Belgenin icra kabiliyeti bakımından icra edilebilirlik şerhi konusu ile avukatların katılımıyla imzalanan anlaşmalara tanınan özel sonuç ayrıca değerlendirilmelidir. Anlaşma sağlanamazsa düzenlenen son tutanak, dava dilekçesinin zorunlu ekidir.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Sözleşmenizin metni ve tarafların sıfatı, izlenecek yolu bütünüyle değiştirebilir; ihtarnameyi göndermeden önce bir hukukçuyla görüşmeniz önerilir.