Sözleşmeden doğan tazminat taleplerinde davanın kaderi çoğu kez zararın büyüklüğünde değil, ihbarın zamanında yapılıp yapılmadığında ve zararın kalem kalem belgelenip belgelenmediğinde belirlenir. Haklılık ile ispat edilebilirlik farklı şeylerdir.
İhbarın Zamanı, Şekli ve Muhatabı
Ayıp, gecikme veya aykırı ifa hâllerinde karşı tarafa yapılan bildirim, sonraki tüm taleplerin dayanağıdır. İhbarın gönderildiği kanal kadar, muhatabın sözleşmede gösterilen adres ve yetkili kişi olması da önemlidir. Sözleşmede özel bir bildirim usulü kararlaştırılmışsa buna uyulmaması, esasa girilmeden talebin karşılanmamasına yol açabilir. Bildirimin içeriğinde aykırılığın niteliği, tarihi ve talep açıkça yazılmalıdır.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
Toplu bir rakam yerine, her kalem ayrı dayanakla sunulmalıdır:
- Fiilen yapılan giderler: fatura, dekont, keşif ve onarım kayıtları
- Yoksun kalınan kazanç: sipariş, sözleşme ve ciro karşılaştırmaları
- İkame temin giderleri ve gecikmeden doğan ek maliyetler
- Ceza koşulu kararlaştırılmışsa sözleşmedeki hüküm metni
İlliyet Bağını Görünür Kılmak
Zarar ile karşı tarafın davranışı arasındaki bağın gösterilmesi, teknik dosyalarda çoğu zaman bilirkişi incelemesini gerektirir. Bu nedenle olay anındaki durumu tespit eden kayıtlar (fotoğraf, tutanak, teslim belgesi) sonradan üretilemeyeceğinden erken aşamada toplanmalıdır. Zararın artmasını önlemek için makul tedbirlerin alındığını gösteren belgeler de dosyaya konulmalıdır; bu tedbirlerin alınmaması, tazminatın belirlenmesinde aleyhe değerlendirilebilir.
Sulh Sözleşmesi mi, Dava mı
Karşı taraf kısmi ödeme teklif ettiğinde, teklifin hangi kalemleri kapsadığı ve gelecekte ortaya çıkabilecek zararlar bakımından sonuç doğurup doğurmayacağı yazılı olarak düzenlenmelidir. Kapsamı belirsiz feragat ifadeleri, henüz bilinmeyen zararlar için de kapıyı kapatabilir. Sulh tercihinde zamanaşımı süresinin durumu, faiz başlangıcı ve karşı tarafın ödeme gücü birlikte değerlendirilmelidir. TBK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu değerlendirmede, tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK'nın özel hükümleri de gözetilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; sözleşmenin türü ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebilir. Bildirim gönderilmeden önce metnin hukuki denetimden geçirilmesi önerilir.