Bir alacak davasında karşı taraf zamanaşımı def'inde bulunduğunda tartışma, borcun varlığından süreye kayar. Bu aşamada davacının işi, alacağı ispat etmenin yanına sürenin kesildiğini gösteren olguları da eklemektir.
Def'idir, Kendiliğinden Dikkate Alınmaz
TBK sistematiğinde zamanaşımı, ileri sürülmedikçe göz önünde bulundurulmaz. Bu nedenle savunma dilekçesinde def'inin açıkça ve süresinde ileri sürülüp sürülmediği kontrol edilmelidir. Sürelerin sözleşmeyle değiştirilemeyeceği kuralı gereği, sözleşmeye konulan uzatma veya kısaltma kayıtlarının geçerliliği ayrıca tartışılır.
Süre Ne Zaman İşlemeye Başladı
Başlangıç anı, alacağın muaccel olduğu tarihtir. Taksitli işlerde her taksit, dönemsel edimlerde her dönem için ayrı bir başlangıç doğabilir. Bu nedenle dosyaya konulacak ilk belge, alacağın doğum ve muacceliyet tarihlerini gösteren bir tablodur. Fatura tarihi ile teslim tarihinin ayrıştığı hallerde hangisinin esas alınacağı sözleşme hükümleriyle birlikte okunur.
Kesen Olguların Kanıtı
- Borçlunun borcu ikrar eden yazılı beyanı veya yazışması
- Kısmi ödeme, faiz ödemesi ya da hesaba mahsuben yapılan aktarım
- Rehin veya kefalet gibi teminat verilmesi
- Açılmış dava ya da başlatılmış icra takibi
Bu olguların her biri tarih ve tutar bilgisiyle birlikte belgelendiğinde, sürenin yeniden işlemeye başladığı an tartışmasız hale gelir. Sadece telefonla yapılan görüşmelere dayanılması ise sonuç vermez.
Senetle İspat Sınırı
Belirli bir tutarı aşan hukuki işlemlerin senetle ispatı kuralı, tanık dinletme imkânını sınırlar. Tüketici işlemlerinde TKHK kapsamındaki özel düzenlemeler ayrıca gözetilir. Yazılı delil başlangıcı sayılabilecek bir belge bulunup bulunmadığı, dava stratejisinin kurulmasında belirleyicidir.
Görüşme Süreci Süreyi Durdurmaz
Sulh arayışı sürerken sürenin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır. Anlaşma ihtimali güçlü olsa bile, sürenin son dönemine girilmişse takip veya dava yoluyla kesme sağlanması, müzakere masasındaki konumu da güçlendirir.
Alacağın türüne göre süreler değişir; bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut alacağınız için süre hesabını bir hukukçuyla teyit etmeniz yerinde olur.