Tazminat taleplerinde davanın kaderini çoğu kez hukuki nitelendirme değil, zararın miktarının nasıl gösterildiği belirler. Talep edilen tutar somut kalemlere ayrılmadığında, karşı tarafın itirazına açık ve bilirkişi incelemesinde daraltılmaya elverişli bir dosya ortaya çıkar. Bu rehber TBK ve HMK ekseninde hesabın ispatına odaklanır.
Kalemler Ayrıştırılmadan Hesap Kurulamaz
Tek bir toplam rakam yerine, her kalemin ayrı gerekçe ve ayrı belgeyle desteklenmesi gerekir. Bu ayrıştırma yapıldığında bir kalemin reddedilmesi diğerlerini etkilemez; yapılmadığında ise tek bir eksiklik tüm talebi zayıflatabilir.
- Fiili harcamalar ve bunlara ilişkin fatura, dekont, makbuz
- Gelir kaybı ve bunun dayandığı dönemsel kazanç kayıtları
- Onarım veya yenileme bedeline ilişkin teklif ve raporlar
- Yoksun kalınan kazanca ilişkin sözleşme ve sipariş belgeleri
- Manevi talep bakımından olayın etkisini gösteren kayıtlar
Talep Türünün Hesaba Etkisi
Miktarın başlangıçta tam olarak belirlenip belirlenemediği, talebin nasıl kurulacağını doğrudan etkiler. Miktarın hesaplanabilmesi karşı tarafın elindeki kayıtlara bağlıysa bu durumun dilekçede açıkça ortaya konması, sonradan yapılacak artırımın dayanağını oluşturur. Aksi hâlde eksik talep, kalan kısım bakımından telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Bilirkişi Raporuna Karşı Beyanın Kurgusu
Rapora itiraz edilirken sonuca değil, sonuca götüren varsayımlara odaklanmak gerekir. Hangi belgenin dikkate alınmadığı, hangi dönem için hangi verinin esas alındığı ve hesaplama yönteminin hangi noktada dosyayla çeliştiği tek tek gösterilmelidir. Genel nitelikte itirazlar çoğunlukla raporun aynen benimsenmesiyle sonuçlanır.
Tüketici İşlemi Boyutu
Uyuşmazlık bir mal veya hizmet alımından kaynaklanıyorsa, TKHK kapsamındaki ayıplı ifa hükümleri ile genel tazminat talepleri birlikte değerlendirilmelidir. Bu durumda seçimlik hakların hangisinin kullanıldığı, sonradan yapılacak talep değişikliklerini sınırlayabilir.
Sulh Teklifi Nasıl Tartılır
Karşı taraftan gelen teklif değerlendirilirken sadece tutar değil, tahsil edilebilirlik ve süre de hesaba katılmalıdır. Elde güçlü belge varsa erken sulh, faiz ve dönemsel kayıpların göz ardı edilmesine yol açabilir. Belge zayıf ve hesap büyük ölçüde tahmine dayanıyorsa, makul bir uzlaşma yargılama riskinden daha korunaklı olabilir. Bu karar verilmeden önce her kalemin ispat gücü ayrı ayrı puanlanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; hesaba esas veriler dosyadan dosyaya değiştiğinden talep kurulmadan önce hukuki değerlendirme alınması önerilir.