Sözleşmeye aykırı, yani ayıplı ifa iddiasında taraflar çoğu kez haklılıktan emindir; asıl zorluk bu haklılığın zamanında ve doğru biçimde belgelenmesidir. TBK'nın ayıba karşı tekeffül düzeni, HMK'nın delil kuralları ve ilişki tüketici işlemi niteliğindeyse TKHK birlikte devreye girer. Ticari uyuşmazlıkların önemli bölümünde arabuluculuk dava şartı olduğundan, delil hazırlığının dava dilekçesine değil ilk arabuluculuk oturumuna yetişmesi gerekir.
Ayıbın Türü Stratejiyi Belirler
Açık ayıp ile gizli ayıp arasındaki fark yalnızca teorik değildir; muayene ve bildirim yükümlülüğünün ne zaman doğduğunu, dolayısıyla karşı tarafın hangi savunmayı yapacağını belirler. Hazırlığa başlarken şu ayrımı netleştirin:
- Teslim anında görülebilen kusur mu, kullanımla ortaya çıkan kusur mu?
- Kusur maldan mı, montaj veya kullanım talimatından mı kaynaklanıyor?
- Satıcı ayıbı bilerek gizlemiş olabilir mi?
Bildirim Zincirini Belgelemek
Ayıp bildiriminin yapıldığını ispat yükü genellikle bildirimi yapan taraftadır. Telefonla yapılan görüşme, karşı taraf kabul etmedikçe ispat sağlamaz. Bu nedenle iletişim, yazılı ve tarihli kanala taşınmalıdır: e-posta, ihtarname, kayıtlı elektronik posta veya servis fişi. Servise götürülen üründe fiş üzerinde şikâyet konusunun nasıl yazıldığı ileride belirleyici olabilir; genel ifadeler yerine somut arıza tarifi istenmelidir.
Arabuluculuk Oturumuna Nasıl Hazırlanılır?
- Sözleşme, sipariş formu, fatura ve teslim belgesi tek dosyada toplanır.
- Kusurun tarih damgalı görsel veya video kaydı hazırlanır.
- Onarım denemeleri, servis girişleri ve yazışmalar kronolojik listeye dökülür.
- Talep, seçimlik haklardan hangisine dayandığı açıkça belirtilerek rakamlandırılır.
- Uzman incelemesi gerekiyorsa özel teknik rapor önceden alınır.
Arabuluculukta sunulan hesaplanabilir bir talep, karşı tarafın teklif üretmesini kolaylaştırır. Yalnızca zararımın karşılanmasını istiyorum denilen dosyalar çoğu zaman anlaşmasız kapanır.
Anlaşmak mı, Dava Açmak mı?
Anlaşma belgesinin icra edilebilirlik kazanması, alacağın tahsilini hızlandırır. Karşı taraf ödeme gücü tartışmalıysa ya da uyuşmazlık teknik bilirkişi incelemesi olmadan çözülemeyecek karmaşıklıktaysa, dava yolu daha güvenli olabilir. Buna karşılık kusur kabul ediliyor ve tartışma yalnızca tutar üzerindeyse, uzun yargılama süresi ve masraf riski karşısında müzakere makul bir çıkış sağlar. Kararı verirken zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin işlemeye devam ettiği unutulmamalıdır.
Sonuç Yerine
Yukarıdaki çerçeve yol gösterici bir tarama listesidir, somut dosyanın yerini tutmaz. Sözleşmenizin özel hükümleri sonucu değiştirebileceğinden, süre dolmadan hukuki görüş almanız önerilir.