Haksız fiilden doğan zararın giderilmesinde belirleyici olan, olayın haklılığı kadar zararın nasıl belgelendiğidir. Zarar gören çoğu zaman doğrudan dava açmayı düşünür; oysa iyi kurgulanmış bir ihbar aşaması, hem delili sabitler hem de karşı tarafın tutumunu açığa çıkarır.
Sorumluluğun Dayanağını Belirlemek
TBK, kusura dayalı sorumluluğun yanında kusursuz sorumluluk hallerini de düzenler: adam çalıştıranın sorumluluğu, yapı malikinin sorumluluğu, tehlike sorumluluğu ve hayvan bulunduranın sorumluluğu gibi. Hangi temele dayanıldığı, ispat yükünü doğrudan değiştirir. Ayrıca olayda bir sözleşme ilişkisi de varsa, hem sözleşmeye aykırılık hem haksız fiil gündeme gelebilir; bu durumda zamanaşımı bakımından daha elverişli olan temel ayrıca değerlendirilmelidir.
İhbarnamenin İşlevi
- Zararın ve talebin karşı tarafa bildirildiği tarihi kesinleştirir.
- Temerrüt anını belirleyerek faiz başlangıcını netleştirir.
- Karşı tarafın kabul ya da ret beyanını yazılı hale getirir.
- Sigorta ihbar yükümlülüğünün süresinde yerine getirildiğini gösterir.
- Delil tespiti gerekiyorsa mahkemeden istenmesi için zemini hazırlar.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
- Fiilî zarar: onarım, tedavi ve yenileme giderleri.
- Kazanç kaybı: gelir kaybının belgeye dayalı hesabı.
- Bedensel zararlarda iş göremezlik ve bakım giderleri.
- Manevi tazminat: olayın ağırlığı ve tarafların durumu ile temellendirilir.
- Zarar görenin kusuru ya da zararı artıran davranışı varsa indirim ihtimali.
Zamanaşımını Takvime Almak
Haksız fiilde zamanaşımı, zararın ve failin öğrenilmesine bağlı süre ile fiilin gerçekleştiği tarihten itibaren işleyen uzun süre olmak üzere iki katmanlıdır. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımı süresi uygulanabilir hale gelir. Bu nedenle olay tarihi, öğrenme tarihi ve varsa soruşturma dosyasının tarihi aynı takvimde tutulmalıdır. Bedensel zararlarda durumun sonradan ağırlaşması ihtimali de değerlendirilmelidir.
Sulh Teklifi Karşısında Ölçü
Sigortacı veya sorumlu taraf, dava öncesinde bir ödeme önerebilir. Burada kritik nokta, ödeme karşılığında imzalanacak metnin kapsamıdır. Genel bir ibra beyanı, henüz kesinleşmemiş sağlık sonuçlarına ilişkin talepleri de kapatabilir. Tedavi süreci devam ediyorsa, kısmi ödeme kabul edilirken kalan hakların saklı tutulduğunun yazılması gerekir. HMK kapsamında kısmi dava veya belirsiz alacak davası seçenekleri de bu aşamada birlikte tartılır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Olayın oluş şekli, zararın türü ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebileceğinden, adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme almanız uygun olur.