Tazminat dosyalarında haklılık duygusu ile ispat edilebilirlik çoğu zaman örtüşmez. TBK sorumluluğun şartlarını belirlerken, HMK bu şartların kimin tarafından nasıl ispatlanacağını düzenler. Uyuşmazlık bir tüketici işleminden doğuyorsa TKHK'nın koruyucu hükümleri de devreye girer ve başvurulacak merci değişebilir.
Zararı Kalemlere Ayırmadan Talep Kurulmaz
Toplu bir rakam yazmak yerine zarar; fiili zarar, yoksun kalınan kâr, tedavi ve onarım giderleri, manevi zarar gibi kalemlere bölünmelidir. Her kalem ayrı belgeye dayandığında hem hesaplama denetlenebilir olur hem de bir kalemin reddedilmesi diğerlerini etkilemez. Talep dilekçesinde hesap yöntemi açıkça gösterildiğinde, karşı tarafın itirazı da dağınık olmaktan çıkar ve savunmaya cevap kolaylaşır.
İspat Yükü Kimde
- Zararın varlığı ve miktarı kural olarak talep edeni bağlar.
- Sözleşmeye aykırılık iddialarında borcun ifa edildiğini ispat yükü borçluya geçebilir.
- Kusursuzluk savunması ileri süren taraf, bu savunmayı somut delille desteklemek durumundadır.
- Zararın bir kısmının önlenebileceği iddiası (zararı azaltma yükümü) karşı tarafça ileri sürülür.
İhtar ve Temerrüt Kurgusu
- Alacağın muaccel hale geldiği tarih belirlenir.
- Yazılı ihtar gönderilir ve tebliğ tarihi kayda geçirilir.
- Faiz başlangıcı, ihtar veya dava tarihine göre ayrıca hesaplanır.
- Sözleşmede cezai şart varsa, tazminat talebiyle ilişkisi dilekçede açıklanır.
Tebligatın gecikmesi, yalnızca faiz başlangıcını değil, zamanaşımı tartışmasını da etkileyebilir. Bu nedenle ihtar süreci dosyanın ilk sayfasına işlenmelidir.
Karşı Tarafın İtirazlarına Hazırlık
Deneyimli bir karşı taraf genellikle üç noktadan girer: zararın miktarının belgelenmemesi, illiyet bağının kopukluğu ve zamanaşımı. Dava dilekçesi hazırlanırken bu üç itiraz baştan öngörülmeli; illiyet bağı için olay akışı tarih sırasıyla anlatılmalı, zamanaşımı için başlangıç anı gerekçelendirilmelidir. Bilirkişi incelemesi gerekecek dosyalarda, incelemeye esas alınacak belgelerin eksiksiz sunulması sonucu doğrudan etkiler.
Sulh Görüşmesi mi, Yargılama mı
Karşı tarafın teklifi değerlendirilirken yalnızca tutar değil, tahsil kabiliyeti de tartılmalıdır. Uzun bir yargılama sonunda elde edilecek daha yüksek bir hüküm, borçlunun malvarlığı yoksa kâğıt üzerinde kalabilir. Anlaşma tercih edilecekse, ödeme takvimi, gecikme halinde uygulanacak sonuç ve ibra kapsamı açıkça yazılmalı; ileride ortaya çıkabilecek zararlar için kapsam dışı bırakılan haklar ayrıca belirtilmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Zararın niteliği ve sözleşme hükümleri sonucu değiştirebileceğinden, talep oluşturulmadan önce dosyanın hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.