Trafik kazası, komşuluk ilişkisinden doğan zarar, itibarı zedeleyen bir paylaşım veya kusurlu bir davranış nedeniyle uğranılan kayıplarda tazminat talebinin kaderini çoğu kez hukuki nitelendirme değil, elde tutulan delilin niteliği belirler. TBK kapsamında haksız fiil sorumluluğunun doğabilmesi için fiil, hukuka aykırılık, zarar ve illiyet bağı birlikte ortaya konmalıdır. HMK ise bu unsurların hangi araçlarla ispatlanacağını çerçeveler. Arabuluculuk masasında yürütülen pazarlığın seyri de aslında bu dört unsurun ne ölçüde belgelendiğine bağlıdır.
Dört unsuru dört ayrı klasörde toplayın
Haksız fiil dosyalarında en sık rastlanan aksaklık, bütün belgelerin tek bir yığında tutulmasıdır. Oysa fiilin gerçekleştiğini gösteren kayıtlar, hukuka aykırılığı ortaya koyan raporlar, zararın miktarını belgeleyen faturalar ve illiyet bağını kuran teknik değerlendirmeler birbirinden farklı ispat işlevleri görür. Klasörleri unsur bazında ayırmak, arabulucu önünde hangi kalemin zayıf kaldığını daha ilk oturumda görmeyi sağlar.
Zararın varlığı ile miktarı ayrı tartışmalardır
Karşı taraf çoğu zaman olayın yaşandığını değil, zararın kapsamını tartışır. Bu nedenle tedavi gideri, kazanç kaybı, onarım bedeli ve manevi zarara ilişkin dayanakların ayrı ayrı ve tarih sırasıyla listelenmesi gerekir. Bugünden kesin olarak hesaplanamayan kalemler bakımından talebin ileride genişletilmesine imkân veren dava türünün baştan seçilmesi, sonradan telafisi güç kayıpların önüne geçer.
Tebligat gecikmesi neden bu dosyalarda daha yakıcı
Haksız fiilden doğan taleplerde zamanaşımı, zararın ve sorumlunun öğrenilmesine bağlı olarak işlemeye başlar. İhtarname, arabuluculuk daveti veya dava dilekçesine ilişkin tebligatın gecikmesi, sürenin durduğu ya da kesildiği anı tartışmalı hale getirir. Adres araştırmasının eksik yapılması, tebliğ mazbatasının usulüne uygun doldurulmaması veya muhatabın adres kaydının güncel olmaması, aylar sonra fark edilen bir hak kaybına dönüşebilir. Bu yüzden tebligatın çıkışı, iadesi ve yenilenmesi tek bir izleme tablosunda takip edilmelidir.
Arabuluculuk tutanağını da bir delil gibi kurgulayın
- Görüşmeye katılanların sıfatı ve temsil yetkisi tutanağa açıkça geçirilmelidir.
- Kabul edilen ve edilmeyen kalemler ayrı ayrı yazılmalı, genel ifadelerden kaçınılmalıdır.
- Anlaşma sağlanamazsa karşı tarafın itiraz gerekçesi somut biçimde not edilmelidir.
- Anlaşma hâlinde ödeme takvimi ve gecikmenin sonuçları belirgin yazılmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; her haksız fiil dosyası kendi olay örgüsü içinde değerlendirilir. Zamanaşımı ve tebligat hesabı gibi kritik noktalarda adım atmadan önce dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz yerinde olur.