Alacak dosyalarında karşı tarafın ilk hamlesi çoğu zaman esasa girmeden ileri sürülen zamanaşımı def'idir. TBK farklı sözleşme türleri için farklı süreler öngörür; HMK bu savunmanın hangi aşamaya kadar ileri sürülebileceğini belirler; tüketici işlemlerinde ise TKHK kendi özel çerçevesini getirir. Bu savunmayı karşılamanın yolu, sürenin ne zaman başladığını ve hangi işlemle kesildiğini belgeyle göstermekten geçer.
Süre ne zaman işlemeye başlar
Zamanaşımı, alacağın muaccel hâle geldiği andan itibaren işler. Dolayısıyla tartışma çoğu kez teslim tarihinde, hakedişin onaylandığı günde ya da fatura vadesinde düğümlenir. Sözleşmede vade veya ihbar şartı öngörülmüşse, bu şartın gerçekleştiği tarihe ilişkin belge dosyanın merkezine konmalıdır. Taksitli veya dönemsel edimlerde her dilim için ayrı bir başlangıç tarihi bulunduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Kesilme ve durma iddiasını taşıyan belgeler
Borçlunun borcu kabul ettiğini gösteren her davranış, savunmayı zayıflatır. Kısmi ödeme dekontu, cari hesap mutabakat yazısı, borcun yeniden yapılandırılmasına dair yazışma, teminat verilmesi ya da borcu kabul eden bir e-posta bu kapsamda değerlendirilir. Takip veya dava açılmış olması da sürenin akışını etkiler; bu nedenle daha önce açılıp sonuçlanmış dosyaların tarihleri de listeye eklenmelidir.
Arabuluculuk başvurusunun süreye etkisi
Ticari uyuşmazlıkların önemli bir bölümünde arabuluculuk dava şartıdır ve büroya başvuru tarihinden son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar zamanaşımı işlemez. Bu koruma ancak başvuru tarihi belgelenebildiğinde işe yarar. Başvuru formu, dosya numarası ve son tutanak bir arada saklanmalı; taraf ve adres bilgilerinin eksik yazılması nedeniyle sürecin uzamasının önüne geçilmelidir.
Tebligatın geç yapılması riski
- İhtarnamenin karşı tarafa ulaşmaması, temerrüt tarihini tartışmalı hale getirir.
- Arabuluculuk davetinin ulaşmaması, sürecin sonuçsuz kapanmasına yol açar.
- Yanlış ticaret unvanına ya da eski adrese yapılan tebligat sonuç doğurmaz.
- Tebliğ mazbatalarının örnekleri dosyada ayrı bir bölümde tutulmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Zamanaşımı süreleri sözleşmenin türüne göre değiştiğinden, alacağınızın hangi süreye tabi olduğunu ve hangi işlemlerin süreyi etkilediğini bir hukukçuyla teyit etmeniz yerinde olur.