Bir sözleşmenin ihlal edilip edilmediği çoğu zaman metnin ne anlama geldiği tartışmasına dayanır. Sözleşme ihlali iddiasında başarı, büyük ölçüde sözleşmenin yorumu aşamasında verilecek doğru argümanla belirlenir.
Yorumun Çıkış Noktası
TBK, sözleşmelerin yorumunda tarafların gerçek ve ortak iradesinin esas alınmasını benimser. Kullanılan sözcüklerin lafzı önemli olmakla birlikte, tarafların sözleşmeyi kurarken gütdüğü amaç ve o güne kadarki uygulamaları da yorumu şekillendirir.
İhlal İddiasını Kurarken
- İhlal edilen edimin sözleşmede nasıl tanımlandığı net ortaya konmalıdır.
- Karşı tarafın davranışının bu tanımdan sapması somutlaştırılmalıdır.
- Temerrüt için gerekiyorsa usulüne uygun ihtar çekilmiş olmalıdır.
Belirsiz Hükümlerin Ele Alınışı
Sözleşmede boşluk veya çelişki varsa, dürüstlük kuralı ve işin niteliği yorumun pusulası olur. Bir tarafça hazırlanmış tip sözleşmelerde, anlaşılması güç kayıtlar genellikle o kaydı koyan aleyhine yorumlanır. İlişki bir tüketici işlemiyse TKHK'nın haksız şart denetimi ayrıca devreye girer.
İspat ve Usul
Yorum tartışması sonuçta ispata dayanır. Yazışmalar, ödeme kayıtları ve önceki uygulamalar, tarafların iradesini gösteren en güçlü verilerdir. HMK'nın ispat kuralları çerçevesinde bu deliller dosyaya kazandırıldığında, soyut yorum iddiası somut bir zemine oturur.
Değerlendirme
Aynı cümle, bağlamına göre farklı sonuçlar doğurabilir. Her sözleşmenin kuruluş öyküsü ve tarafların davranışı benzersiz olduğundan, ihlal iddiasını ileri sürmeden önce metni ve yazışmaları bir hukukçuyla birlikte incelemek isabetli olur.