Sözleşmeye aykırılık iddialarında sonucu belirleyen iki değişken vardır: zararın hangi kalemlerden oluştuğu ve alacağın hangi tarihte muaccel hâle geldiği. TBK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu dosyalarda ihtarnamenin muhataba geç ulaşması, faiz başlangıcından zamanaşımı savunmasına kadar her hesabı etkiler.
Temerrüdü Bir Tarihe Bağlamak
Tazminat hesabının ilk şartı borçlunun ne zaman temerrüde düştüğüdür. Sözleşmede kesin vade kararlaştırılmışsa ayrıca ihtar gerekmeyebilir; kararlaştırılmamışsa ihtarın muhataba ulaştığı tarih belirleyici olur. Noter ihtarnamesinde tebliğ şerhi bu yüzden dosyanın en kritik belgesidir. Tebligatın geç yapılması, talep edilen gecikme faizinin bir kısmının reddine yol açabilir.
Zarar Kalemlerini Ayrıştırmak
- İfa yerine talep edilen zarar ile ifaya ek olarak istenen gecikme zararının karıştırılmaması gerekir.
- Fiilen yapılan masraflar ile yoksun kalınan kazanç ayrı ayrı belgelenmelidir.
- Cezai şart kararlaştırılmışsa, bunun zarardan bağımsız istenip istenemeyeceği sözleşme metnine göre okunur.
- Tüketici sıfatı varsa TKHK kapsamındaki koruyucu hükümler ayrıca değerlendirilir.
Delil Zincirinin Kurulması
- Sözleşme ve ekleri, imza sirkülerleri ile birlikte tarih sırasına dizilir.
- Sipariş, teslim, muayene ve kabul belgeleri eşleştirilir.
- Yazışmalar, ticari defterlerdeki kayıtlarla karşılaştırılır.
- Hesap tablosu, bilirkişinin doğrudan kontrol edebileceği sadelikte hazırlanır.
Dava Öncesi Usul Filtreleri
Ticari nitelikteki alacak ve tazminat uyuşmazlıklarında arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir ve geçen süre boyunca zamanaşımı riski büyür. Arabuluculuk son tutanağının dava dilekçesine eklenmesi ve toplantı davetlerinin ulaşıp ulaşmadığının kayıt altına alınması gerekir.
Zamanaşımı ile Sözleşmesel Sürelerin Ayrımı
Kanundan doğan zamanaşımı süreleri ile sözleşmede öngörülen bildirim ve itiraz süreleri farklı işler. Sözleşmede kısa bir bildirim yükümlülüğü varsa, bu yükümlülüğün yerine getirildiğinin ispatı çoğu zaman alacağın kendisinden daha çok tartışılır. Bildirimlerin ulaştığını gösteren kayıtların saklanması bu nedenle önemlidir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Sözleşmenizin özel hükümleri, hesabın ve sürelerin nasıl kurulacağını değiştirebilir; adım atmadan önce dosyanızı hukukçuya inceletmeniz yararınıza olur.