Tazminat talepleri, TBK sisteminde çoğu zaman hakkın varlığından değil zararın ve nedensellik bağının ispatından düşer. Buna bir de ihbar ve temerrüt adımlarının atlanması eklendiğinde, esasen haklı olan taraf faiz başlangıcını ve bazı talep kalemlerini kaybeder. Bu rehber, ihbar odaklı bir tazminat dosyasının nasıl kurulacağını anlatır.
İhbar Neden Tek Başına Bir Delildir?
İhbar yalnızca karşı tarafı uyarma işlevi görmez; aynı zamanda ayıbın veya ifa etmemenin hangi tarihte tespit edildiğini, hangi taleplerin ileri sürüldüğünü ve borçlunun ne zaman temerrüde düştüğünü gösteren tarihli bir belgedir. Sözlü uyarılar dosyada karşılığını bulmaz; yazılı ve tebliğ edilebilir bir ihtar, sonraki tüm aşamaların dayanağı olur.
İhtarnamede Bulunması Gereken Unsurlar
- Sözleşmenin ve edimin açık tanımı, tarih ve numara bilgisi
- Aykırılığın somut anlatımı: neyin, ne zaman, nasıl eksik kaldığı
- Verilen uygun süre ve bu sürenin sonunda kullanılacak hakkın bildirimi
- Talep edilen tutarın kalem kalem dökümü
- Ödemenin yapılacağı hesap ve iletişim bilgisi
Zararın Kanıtı: Tahmin Değil, Belge
Fiili zarar için fatura, onarım bedeli, ikame mal veya hizmet gideri; yoksun kalınan kâr için ise sözleşme öncesi ve sonrası dönem kıyaslamasını gösteren ticari kayıtlar gerekir. Bilirkişi incelemesi bekleyen dosyalarda dahi, hesabın dayanağını oluşturan ham veriyi dosyaya baştan sunmak sonucu doğrudan etkiler. Manevi zarar iddiası varsa, bunun somut olay anlatımıyla ilişkilendirilmesi beklenir.
Tebligat Gecikmesi ve Faizin Başlangıcı
İhtarın gönderilme tarihi ile karşı tarafa ulaştığı tarih aynı değildir ve temerrüt çoğu hâlde ulaşma anına bağlanır. Adres yanlış yazıldığında, tebliğ evrakı iade döndüğünde ya da şirketin kayıtlı adresi güncel olmadığında hem faiz başlangıcı hem de verilen sürenin dolduğu an tartışmalı hâle gelir. Ticari ilişkilerde tebligata elverişli adres bilgisinin sözleşmeye yazılması, bu riski önemli ölçüde azaltır. Gönderi kayıtlarını ve tebliğ şerhini dosyanın ilk klasöründe saklayın.
Talep Sırası ve Seçimlik Haklar
Aynı olayda onarım, bedel indirimi, sözleşmeden dönme veya tazminat gibi birden çok yol açık olabilir; ancak bunlardan birinin kullanılması diğerini etkileyebilir. Bu nedenle ihtar metninde hangi hakkın kullanıldığının bilinçli seçilmesi, dava aşamasında talebin değiştirilmesi güçlüğünü ortadan kaldırır. Tüketici sıfatının bulunduğu ilişkilerde TKHK'nın öngördüğü ayrı başvuru yolları da hesaba katılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; sözleşmenizin metni, süresi ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebilir. İhtarname göndermeden önce metnin bir hukukçu tarafından kontrol edilmesi ileride çok daha maliyetli tartışmaları önler.