Tazminat davalarında talep edilen rakamın büyüklüğü değil, her kalemin ayrı ayrı belgelendirilmiş olması sonucu belirler. TBK, HMK ve tüketici ilişkilerinde TKHK çerçevesinde bakıldığında, hesabın kurulma biçimi ile ispat stratejisi birbirinden ayrılamaz iki başlıktır.
Zararı Kalemlere Ayırmak
Hesap kurulurken zarar tek bir rakam olarak değil, kaynağına göre ayrılmalıdır. Fiili zarar (yapılan masraflar), yoksun kalınan kazanç, onarım veya ikame maliyeti ve manevi zarar farklı ispat araçları gerektirir. Fatura ve ödeme dekontuyla gösterilebilen kalemler ile takdire bağlı kalemler aynı torbaya konulduğunda, güçlü kalemler de zayıf görünür. Dilekçede kalemlerin tablo mantığıyla sıralanması, bilirkişi incelemesini de yönlendirir.
Belirsiz Alacak ve Talep Sonucunun Kurulması
Zararın tam olarak hesaplanamadığı hallerde talep sonucunun nasıl kurulacağı ayrı bir stratejidir. Talebin baştan düşük tutulması sonradan tamamlansa bile faiz ve harç yönünden fark yaratabilir; olduğundan yüksek gösterilmesi ise yargılama gideri riski doğurur. Bu nedenle dava açılmadan önce eldeki belgelerle hesaplanabilen kısım ile bilirkişi incelemesine bağlı kısım net biçimde ayrılmalıdır.
Nedensellik Bağını Kanıtlayan Ara Belgeler
Uygulamada çoğu dosya zararın varlığında değil, zararın davalının davranışından kaynaklandığı noktasında zayıf kalır. Bu bağı kuran belgeler genellikle ihmal edilir:
- Sözleşme öncesi yazışmalar ve teklif metinleri
- Ayıp veya gecikme bildirimine ilişkin yazılar
- Teslim, kabul ve tutanak kayıtları
- Karşı tarafın kusuru kabul ettiğini gösteren mesaj veya e-postalar
İhtar Tebligatı: Faizin Başladığı An
Tazminat dosyalarında tebligat yalnızca usul meselesi değil, doğrudan hesap meselesidir. Temerrüdün doğduğu an çoğu halde ihtarın karşı tarafa ulaştığı tarihe bağlanır; ihtarname gönderilmişse tebliğ şerhi, gönderilmemişse dava dilekçesinin tebliği belirleyici olur. Bu nedenle ihtarnamenin muhatabın doğru adresine yönlendirilmesi, tebliğ evrakının saklanması ve tüzel kişilerde kayıtlı adres kontrolü, sonradan telafisi güç kayıpları önler. Gecikmiş bir tebligat, kazanılan davada bile aylarca faiz kaybı anlamına gelebilir.
Bilgilendirme
Yukarıdaki çerçeve genel niteliktedir ve her uyuşmazlığa aynen uygulanamaz. Sözleşmenin türü, tarafların sıfatı ve zararın doğuş biçimi değiştiğinde hesap yöntemi de değişir. Hesap tablonuzu ve dayanak belgelerinizi dava açmadan önce bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmenizi öneririz.