Tazminat uyuşmazlıklarında dosyanın sonucunu çoğu zaman hukuki nitelendirme değil, hesabın dayandığı verilerin sağlamlığı belirler. Sorumluluk kabul edilse bile eksik belgeye dayanan bir hesap, talebin büyük bölümünün reddine yol açabilir. Bu rehber, TBK ve HMK çerçevesinde tazminat hesabına karşı yürütülecek itiraz ve başvuru adımlarını, delil eksikliğinin somut sonuçlarıyla birlikte ele alır.
Hesap Yapılmadan Önce Toplanması Gereken Veriler
Hesap raporu, dosyaya sunulan belgelerin ötesine geçemez. Bu nedenle rapor aşamasına gelinmeden önce zararın her kalemi için ayrı bir kaynak belirlenmelidir: gelir kaybı için kazanç belgeleri ve sigorta kayıtları, tedavi giderleri için fatura ve reçeteler, kazanç azalması için işveren yazısı veya meslek odası verileri. Belgesi bulunamayan kalemlerde, asgari ücret gibi kanuni referanslara dayanılacağı baştan öngörülmeli ve talep buna göre kurulmalıdır.
Bilirkişi Raporuna İtirazın Üç Ekseni
Veri itirazı
Rapordaki her rakamın hangi belgeden alındığı tek tek eşleştirilmelidir. Dosyaya sunulmuş olmasına rağmen dikkate alınmayan bir belge varsa, itirazda bu belgenin sıra numarası ve içeriği açıkça gösterilmelidir.
Yöntem itirazı
Kullanılan hesap tekniği, faiz başlangıcı, indirim kalemleri ve varsa peşin ödemelerin mahsup biçimi ayrı ayrı tartışılmalıdır. Yöntem itirazı, rakam itirazından daha güçlü sonuç doğurur; çünkü tüm kalemleri birlikte etkiler.
Denetime elverişlilik itirazı
Hangi veriden hangi sonuca nasıl ulaşıldığı raporda gösterilmemişse, rapor denetlenebilir değildir. Bu itiraz, ek rapor veya yeni bilirkişi incelemesi talebinin en sağlam dayanağıdır.
İtirazın Süresi ve Şekli
Rapor tebliğ edildikten sonra itiraz için kanunda iki haftalık bir süre öngörülmüştür. Bu süre geçtikten sonra yapılan itirazlar dikkate alınmayabileceği gibi, sadece “rapora itiraz ediyoruz” denilerek geçilen dilekçeler de sonuç doğurmaz. İtiraz dilekçesi; itiraz edilen kalem, itirazın gerekçesi ve talep edilen düzeltme olmak üzere üçlü bir yapıda kurulmalıdır.
Talep Sonucu, Islah ve Faiz
- Zararın tam olarak belirlenemediği hâllerde talebin hangi dava türüyle açılacağı baştan değerlendirilmelidir.
- Rapor sonrası artırılacak talep için ıslah imkânı ve buna bağlı zamanaşımı savunması birlikte düşünülmelidir.
- Faiz türü ve başlangıç tarihi, temerrüdün nasıl oluştuğuna göre ayrı ayrı gerekçelendirilmelidir.
- Karşı tarafın sunduğu ödeme belgeleri, mahsup tartışması doğurmaması için erken aşamada incelenmelidir.
Delil Eksikliğini Geç Kalmadan Kapatmak
Uygulamada en sık karşılaşılan kayıp, belgenin hiç bulunmaması değil, doğru aşamada dosyaya girmemesidir. Üçüncü kişilerden veya kurumlardan getirtilmesi gereken kayıtlar için müzekkere talebi, tahkikat ilerlemeden yapılmalıdır. Talep geç yapıldığında dosya karara çıkabilir ve eksiklik kanun yolu aşamasında giderilemeyebilir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir; her tazminat dosyasının belge yapısı ve zaman çizelgesi farklıdır. Kendi olayınıza ilişkin adım atmadan önce dosyanızın bütününü inceleyecek bir hukukçudan değerlendirme almanız yerinde olur.