Kesinleşmiş bir mahkûmiyette asıl tartışma çoğu zaman hükmün kendisi değil, hükmün nasıl infaz edileceğidir. CMK, TCK ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ekseninde yapılan süre hesabındaki tek günlük bir hata bile koşullu salıverilme tarihini kaydırır. Bu rehber, infaz hesabına yönelik itirazın hangi mercie ve hangi zaman aralığında yöneltileceğine odaklanıyor.
Hesap nerede yapılır, itiraz nereye yöneltilir
İnfaz süresi cumhuriyet başsavcılığı infaz bürosunca müddetname ile belirlenir. Müddetnameye karşı yapılacak başvuru, hükmü veren mahkemeye değil infaz hâkimliğine yöneltilir ve bu ayrım karıştırıldığında dilekçe merci yönünden reddedilirken süre işlemeye devam eder. Müddetnamenin tebliğ tarihi bu nedenle dosyanın en kritik verisidir.
Gözden kaçan mahsup kalemleri
- Aynı dosyada geçirilen gözaltı ve tutukluluk günlerinin tam sayılmaması
- Başka bir dosyada geçen ve mahsubu gereken sürelerin hesaba girmemesi
- Adli kontrol altında geçen belirli tedbir sürelerinin değerlendirilmemesi
- Yurt dışında geçen tutulma sürelerinin belgelenmemesi
Koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik tarihleri
Cezanın türü, suç tarihi ve suçun niteliği koşullu salıverilme oranını değiştirir; ayrıca denetimli serbestlik tedbiriyle tahliye tarihi ayrı bir hesapla bulunur. Birden fazla ilamın toplandığı dosyalarda hangi ilamın hangi rejime tabi olduğu ayrıştırılmadan yapılan hesaplar hatalı sonuç verir. İtiraz dilekçesinde her ilam için ayrı hesap tablosu sunmak, incelemeyi hızlandırır.
Disiplin cezasının takvime etkisi
Kurum içinde verilen disiplin cezaları iyi hâl değerlendirmesini ve dolayısıyla koşullu salıverilme kararını etkileyebilir. Disiplin cezasına karşı itiraz yolu ile infaz hesabına itiraz birbirinden ayrı süreçlerdir; biri beklenirken diğerinin süresi kaçırılmamalıdır. İdare ve gözlem kurulu kararının tebliğ edildiği tarih ayrıca kayda alınmalıdır.
Dilekçe pratiği
Etkili bir itiraz dilekçesi üç unsuru birlikte taşır: müddetnamedeki hesabın satır satır karşılığı, hatalı görülen kalemin dayanağı ve talep edilen yeni tarih. Soyut olarak hesabın hatalı olduğunu belirtmek yerine, doğru kabul edilen hesabın gösterilmesi, kararın kısa sürede düzeltilmesini sağlayabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; suç tarihi, ceza türü ve dosyanın kendine özgü koşulları hesabı değiştirir. Müddetname elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.