Kanun yolu dilekçesi, ilk derecede söylenenlerin özetlendiği bir metin değildir. İstinaf ve temyiz incelemesi, hükmün hangi noktada hukuka aykırı olduğunu gösteren somut sebeplere göre yapılır. Bu rehber, CMK, TCK ve 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ekseninde başvurunun ispat yönünü nasıl kuracağınızı ele alır.
İki Ayrı Denetim, İki Ayrı Dil
İstinaf hem maddi olayı hem hukuka uygunluğu inceler; bölge adliye mahkemesi gerektiğinde duruşma açıp delil toplayabilir. Temyiz incelemesi ise kural olarak hukuka aykırılık denetimiyle sınırlıdır. Bu ayrım gözetilmeden yazılan dilekçe, temyiz aşamasında yeniden delil tartışması yapmaya çalışır ve sonuç doğurmaz. İstinafta delil eksikliği ve değerlendirme hatası anlatılır; temyizde ise usul kuralının ihlali ve hükmün gerekçesindeki çelişki öne çıkarılır.
Sebepleri Sayfa ve Satıra Bağlamak
- Hangi tanığın hangi beyanının gerekçede eksik ya da değiştirilerek aktarıldığı,
- Talep edilip de karşılanmayan delil taleplerinin duruşma tutanağındaki yeri,
- Bilirkişi raporundaki hangi tespitin hükümde karşılığının bulunmadığı,
- Kabul edilen olayla uygulanan kanun maddesi arasındaki uyumsuzluk,
- Cezanın belirlenmesinde takdir gerekçesinin gösterilip gösterilmediği.
Duruşmalı İnceleme ve Yeni Delil
İstinaf aşamasında duruşmalı inceleme talebi, sadece taleple yetinilerek değil, hangi hususun duruşmada aydınlanacağı açıklanarak yapıldığında ciddiye alınır. Sonradan ulaşılan bir belge veya ilk derecede dinlenmemiş bir tanık varsa, bunun neden daha önce sunulamadığı da anlatılmalıdır. İnfaza ilişkin itirazlar bu dosyadan ayrı yürür; koşullu salıverilme ve denetimli serbestlik hesapları kanun yolu dilekçesinin konusu değildir.
Uzlaştırma İhtimalinin Gözden Kaçması
Bazı suç tipleri uzlaştırma kapsamındadır ve bu ihtimal yargılamanın ileri aşamasında da gündeme gelebilir. Suç vasfının değişmesi, örneğin nitelikli halin düşmesi, dosyayı uzlaştırma kapsamına sokabilir. Kanun yolu dilekçesinde vasfa yönelik itiraz ileri sürülürken bu sonucun da hesaba katılması gerekir. Buna karşılık kapsam dışındaki suçlarda mağdurla anlaşma, davanın düşmesini sağlamaz; yalnızca zararın giderilmesi bakımından değerlendirilebilir.
Süre Uyarısı ve Kapanış
Kanun yolu süreleri kısa ve kesindir; sürenin kaçırılması esas ne kadar güçlü olursa olsun incelemeyi kapatır. Tebliğ tarihinin doğru saptanması bu nedenle dosyanın ilk işidir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgi sunar; her dosyanın delil durumu farklı olduğundan başvuru metninin müdafi ile birlikte hazırlanması gerekir.