İddianamenin kabulüyle dosya soruşturmadan kovuşturmaya geçer ve savunmanın rolü değişir. Artık delil toplanmasını beklemek değil, hangi delilin neyi ispatladığını duruşma öncesinde haritalandırmak gerekir.
Kabul Kararından Sonra Değişen Denge
Soruşturmada savcılığın topladığı deliller tek merkezde birikirken, kovuşturmada delil tartışması mahkeme önünde ve çelişmeli biçimde yürür. CMK, sanığa lehe delillerin toplanmasını isteme imkânı tanır; ancak bu talep somutlaştırılmadığında reddedilmeye açıktır. Bu nedenle her talep, ispatlanmak istenen olayla birlikte yazılmalıdır: hangi tanık, hangi olayın hangi anına ilişkin beyanda bulunacaktır?
Delil Haritasını Duruşmadan Önce Çıkarmak
- İddianamedeki her fiil için bir satır: iddia, dayanağı olan delil, savunmanın karşı delili.
- Zaman çizelgesi: olay tarihi, ilk beyan tarihi, teknik kayıtların tarihi.
- Çelişki listesi: tanık beyanları arasındaki ve beyan ile belge arasındaki uyumsuzluklar.
- Hukuka aykırılık notu: elde edilme biçimi tartışmalı delillerin ayrı işaretlenmesi.
Hukuka aykırı yöntemle elde edilen delilin hükme esas alınamayacağı yönündeki ilke, ancak itiraz zamanında ve gerekçeli biçimde ileri sürüldüğünde işlevsel olur.
Talebin Zamanlaması
- Dosya tam olarak incelenip eksik kalan teknik kayıtlar tespit edilir.
- Kayıtların saklama süreleri dikkate alınarak öncelikli talepler belirlenir.
- Bilirkişi incelemesi gerekiyorsa, inceleme konusu soru şeklinde formüle edilir.
- Tanık dinletme talebi, tanığın olayla bağı açıklanarak sunulur.
- Reddedilen talepler için itiraz gerekçesi tutanağa geçirilir.
Uzlaştırma Kapsamındaki Suçlarda Karar Anı
Uzlaştırma, yalnızca kanunun kapsama aldığı suçlarda mümkündür ve kovuşturma aşamasında da gündeme gelebilir. Karar verilirken yalnızca ödenecek tutar değil, dosyadaki delil durumunun savunma lehine olup olmadığı da tartılmalıdır. Beraatle sonuçlanma ihtimali yüksek bir dosyada acele uzlaşma, gereksiz bir yük doğurabilir. TCK ve infaz rejimini düzenleyen 5275 sayılı Kanun bakımından sonucun ne anlama geleceği de bu değerlendirmenin parçasıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Her ceza dosyasının delil yapısı kendine özgü olduğundan, savunma stratejisinin dosya üzerinden bir avukatla kurulması gerekir.