Soruşturma evresi kapanıp iddianame kabul edildiğinde dosya yeni bir zemine geçer. CMK'nin yargılama usulü, TCK'nin maddi hukuk kuralları ve infaza ilişkin 5275 sayılı Kanun bu evrede birlikte çalışır. Savunmanın en sık gözden kaçırdığı nokta, ispat tartışmasına girmeden önce mahkemenin görev ve yetkisinin denetlenmesi gerektiğidir.
İddianamenin Kabulüyle Değişen Zemin
Kovuşturma, iddianamede gösterilen fiil ve kişiyle sınırlıdır. Bu çerçevenin dışına taşan iddialar, ek iddianame veya yeni soruşturma konusu olur. Savunma stratejisi kurulurken önce isnadın hangi hukuki nitelendirmeye dayandığı, sonra bu nitelendirmenin hangi mahkemeyi görevli kıldığı belirlenmelidir. Nitelendirme değişirse görevli mahkeme de değişebilir ve dosya görevsizlikle gönderilir.
Görev ve Yetki İtirazının Zamanı
Görev kuralları kamu düzenindendir ve yargılamanın her aşamasında gözetilir. Yetki itirazı ise kendi usulüne tabidir ve gecikmeli ileri sürüldüğünde dinlenmeyebilir. Suçun işlendiği yer tartışmalıysa, özellikle birden çok yerde gerçekleşen fiillerde, bu husus ilk oturumdan önce yazılı olarak ortaya konmalıdır.
Delilin Hukuka Uygunluk Süzgeci
İspat tartışması iki katmanlıdır. Birinci katman delilin hukuka uygun elde edilip edilmediği, ikinci katman ise ispat gücüdür. Hukuka aykırı yolla elde edilen delil hükme esas alınamaz; bu nedenle arama, el koyma ve iletişim tespiti kararlarının tarih, kapsam ve kişi bakımından denetimi savunmanın ilk işidir. Teknik rapor ve bilirkişi incelemelerinde ise raporun dayandığı veri kümesinin dosyada bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
Duruşma Öncesi Kontrol Sırası
- İsnat ve nitelendirme, iddianame üzerinden madde madde çıkarılır.
- Tanık listesi, hangi vakıayı ispat edeceği belirtilerek sunulur.
- Karşı delil talepleri, dosyadaki hangi eksikliği kapattığı açıklanarak yazılır.
- Süreye tabi talepler için oturum takvimi baştan çıkarılır.
Usule aykırı biçimde toplanan delilin geç fark edilmesi, savunmanın en pahalı hatalarından biridir. Her dosyanın delil yapısı farklı olduğundan, kovuşturma başlar başlamaz dosyanın bütününün hukukçu gözüyle incelenmesi önemlidir.