Soruşturma bittiğinde dosyanın ağırlık merkezi değişir. Kovuşturma aşamasında artık iddia makamının topladığı delil kümesi bellidir; sanık tarafının işi, bu kümenin içindeki boşlukları göstermek ve kendi delilini zamanında sunmaktır. CMK, TCK ve infaz aşaması bakımından 5275 sayılı Kanun bu hattın çerçevesini çizer.
İddianameyi Delil Haritasına Dönüştürün
İddianame okunurken her isnat için tek tek şu sorulmalıdır: bu iddia hangi belgeye, hangi ifadeye veya hangi teknik rapora dayanıyor? Dayanağı olmayan ifadeler ile birden çok delille desteklenen ifadeler ayrı sütunlarda tutulduğunda, savunmanın nereye yoğunlaşacağı kendiliğinden ortaya çıkar.
Delilin Hukuka Uygunluğu Ayrı Bir Başlıktır
Bir delilin içeriği aleyhe olsa bile elde ediliş biçimi tartışmalıysa, bu iki mesele karıştırılmadan ele alınmalıdır. Arama, elkoyma ve iletişim tespitine ilişkin kararların tarih ve kapsam yönünden dosyayla örtüşüp örtüşmediği kontrol edilmelidir. İtiraz, duruşmada sözlü olarak geçiştirilmek yerine yazılı beyanla tutanağa geçirilmelidir.
Tanık ve Bilirkişi Talebinin Zamanlaması
- Tanık talebini, tanığın hangi vakıayı hangi yönüyle aydınlatacağını belirterek sunun; genel talep reddedilmeye açıktır.
- Teknik konu varsa bilirkişi incelemesini beklemeden karşı teknik değerlendirme hazırlatmayı planlayın.
- Raporun tebliğinden sonra itiraz için tanınan süre kısadır; rapor gelmeden itiraz taslağınızın iskeletini kurun.
- Aynı olaya ilişkin başka bir dosyadaki kayıtların celbini erken talep edin; müzekkere yazışması uzun sürer.
Tebligat Gecikmesi Kovuşturmada Ne Yaratır?
Duruşma gününün veya bilirkişi raporunun geç tebliği, savunmanın hazırlanma imkânını fiilen daraltır. Adresi değişmiş sanığa yapılan tebligat usulsüz ise, buna dayanan yargılama işlemleri tartışmalı hâle gelir; buna karşılık usule uygun tebligata rağmen takip edilmeyen dosyada süre kaybı doğrudan hak kaybına dönüşür. Bu nedenle adres ve vekâlet bilgilerinin güncelliği, dosyadaki her aşamada kontrol edilmelidir. Karar sonrası kanun yolu süresi de tebliğe bağlı olduğundan, tebliğ tarihinin tutanaklara doğru işlenip işlenmediği ayrıca denetlenmelidir.
Karar Öncesi Son Kontrol
Esas hakkındaki savunmadan önce dosyadaki tüm delillerin duruşmada tartışılıp tartışılmadığı gözden geçirilmelidir. Tartışılmamış bir delile dayanılması, kanun yolu aşamasında ayrı bir denetim başlığıdır.
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; suç tipi, dosyanın hacmi ve delil yapısı stratejiyi kökten değiştirir. Somut yargılamada mutlaka bireysel hukuki destek alınmalıdır.