Yüksek getiri vaadiyle kurulan sahte yatırım kurguları, kripto dolandırıcılığı mağduriyetlerinin başında gelir ve bu tür olaylarda zararın giderilmesi büyük ölçüde paranın izini sürmeye bağlıdır. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlıklara ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklamaya ilişkin 282. maddesi çerçevesinde bu rehber, atılması gereken adımlara odaklanır.
Neden İlk İş Delil Toplamak
Kripto varlıklar hızla el değiştirebildiği için, gecikilen her aşama paranın izinin kaybolması anlamına gelir. Bu yüzden şikâyetten önce ya da eş zamanlı olarak işlem geçmişinin bütünüyle çıkarılması gerekir. Toplanan kayıtlar hem el koyma talebini hem iade sürecini güçlendirir.
Toplanacak Kayıtlar
- Banka havale/EFT dekontları ve alıcı hesap bilgileri
- Platform yazışmaları, kullanıcı paneli görüntüleri ve varsa sözleşme metni
- Cüzdan adresleri ve zincir üzerindeki işlem kimlikleri
MASAK ve El Koyma Başvurusu
5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimleri ve MASAK incelemeleri, kara para akışının tespitinde rol oynar. Soruşturmada savcılığın talebiyle şüpheli hesaplara ve varlıklara koruma tedbiri olarak el konulabilir. Erken hareket, paranın çekilmeden bloke edilmesi ihtimalini artırır.
Tebligat Gecikmesi ve Zaman Baskısı
Bankalara ve mercilere yapılan başvuruların yanıtındaki ya da tebliğdeki gecikme, blokaj ve inceleme sürecini yavaşlatır; bu gecikme çoğu kez paranın hesaplardan çıkması için yeterli zamanı yaratır. Bu nedenle başvuru tarihleri kaydedilmeli ve gecikmeye karşı süreç yakından izlenmelidir.
Şikâyet ve İade
Mağdur, dolandırıcılık ve gerekiyorsa aklama yönünden savcılığa şikâyette bulunur; ayrıca alıcı bankalara başvurarak işlemlerin incelenmesini isteyebilir. Kayıpların büyümemesi için olay fark edilir edilmez hem delilleri toplamak hem de somut duruma uygun bir hukuki değerlendirme almak büyük önem taşır.