Mağduriyetin fark edildiği an ile paranın hesaplar arasında dağıtıldığı an arasındaki fark, çoğu dosyada iade ihtimalini belirler. Ödeme kuruluşları aracılığıyla gerçekleşen transferlerde para birden çok hesaba bölünerek hareket ettiğinden, izleme çalışması saatler içinde başlatılmalıdır. Bu rehber 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin 282. maddesi çerçevesinde pratik bir plan sunar.
İlk Adım: Transfer Zincirini Kâğıda Dökmek
Şikâyet dilekçesi yazılmadan önce her transferin tarihi, saati, tutarı, gönderen ve alıcı hesap bilgisi tek bir tabloya işlenmelidir. Aracı ödeme kuruluşu, banka ve varsa kripto platformu ayrı sütunlarda gösterilmelidir. Bu tablo hem savcılığın hangi kuruma müzekkere yazacağını netleştirir hem de sonradan açılacak hukuk davasında zarar hesabının temelini oluşturur.
Blokaj ve Tedbir Talebini Geciktirmemek
Paranın hareketini durdurmaya yönelik talep, soruşturmanın ilerlemesini beklemeden ileri sürülmelidir. Hesaplara ilişkin tedbir kararı alınmadığında, iade kararı verilse bile bakiye kalmamış olabilir. Talep dilekçesinde hangi hesap numarasına, hangi tutar bakımından ve hangi olguya dayanılarak tedbir istendiği açıkça yazılmalıdır.
Toplanması Gereken Kayıtlar
- Gönderim dekontları ve işlem referans numaraları
- Platform veya kuruluşla yapılan yazışmalar, kayıtlı e-posta çıktıları
- Hesap açılışında kullanılan kimlik doğrulama kayıtlarına ilişkin talep
- Kripto varlık transferlerinde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Yönlendirme yapılan telefon, mesaj ve uygulama kayıtları
Şüpheli İşlem Bildirimi ve İdari Boyut
Aklama mevzuatı kapsamındaki yükümlüler bakımından şüpheli işlem bildirimi ayrı bir yükümlülüktür ve bu bildirimin yapılıp yapılmadığı dosyada ayrı bir tartışma başlığı doğurur. Mağdur tarafında ise, kuruluşun müşterini tanı yükümlülüğünü ne ölçüde yerine getirdiği sorusu, sorumluluğun paylaşımı bakımından önem taşır. Bu iki hat ceza soruşturmasından bağımsız ilerler.
Ceza ve Hukuk Yollarını Birlikte Kurgulamak
Soruşturma dosyası, alacak talebi için hazır bir delil kaynağıdır; ancak ceza sürecinin sonucunu beklemek zamanaşımı ve tahsil kabiliyeti bakımından risk yaratabilir. Bu nedenle iade, tazminat ve sebepsiz zenginleşme taleplerinin hangi aşamada ileri sürüleceği baştan planlanmalı, dosya arasından belge örneği alınması usulüne uygun biçimde talep edilmelidir.
Her para hareketi kendi teknik izini bırakır ve iki dosya birbirinin aynısı değildir. Bu yazı genel çerçeve sunar; işlem yapılmadan önce kayıtların ve süre durumunun uzmanla birlikte değerlendirilmesi önerilir.