Haciz işlemiyle karşılaşan borçlunun elindeki hukuki araçlar sanıldığından geniştir; ancak bu araçların her biri farklı mercie, farklı süreye ve farklı ispat düzenine tabidir. İtiraz ile şikâyetin birbirine karıştırılması, uygulamada hak kaybının en yaygın sebeplerinden biridir.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
Borcun kendisine, miktarına veya imzaya yönelik karşı çıkış icra dairesine yapılan itirazla gündeme getirilir. Buna karşılık icra müdürlüğünün işleminin kanuna aykırı olduğu ya da hakkın yerine getirilmediği iddiası, icra mahkemesine yapılan şikâyetin konusudur. Aynı dilekçede her iki iddianın ayrım yapılmadan sıralanması, hangi talebin hangi mercie yöneltildiği belirsiz kaldığı için sonuç doğurmayabilir.
Haczedilemezlik İddiasının Zamanlaması
İİK, bazı mal ve gelirler bakımından haczedilemezlik korumaları öngörür. Bu korumaya dayanan talebin, haciz işleminin öğrenilmesinden itibaren gecikmeden ileri sürülmesi gerekir. Maaş haczinde kesinti oranına ilişkin uyuşmazlıklar ile ev eşyasına yönelik hacizler ayrı değerlendirilir. Talep soyut biçimde yazıldığında, hangi malın hangi sebeple koruma kapsamında olduğu incelenemez.
Üçüncü Kişinin Konumu
- Haczedilen mal üzerinde mülkiyet iddiası olan üçüncü kişinin yolu istihkak prosedürüdür.
- Fatura, sözleşme ve ödeme kaydı bulunmadığında mülkiyet iddiası zayıf kalır.
- Aile bireyleri arasındaki mal beyanlarında tarih ve ödeme akışı özellikle sorgulanır.
- Kiralanan yerdeki eşya bakımından kira sözleşmesi ve demirbaş listesi belirleyici olabilir.
Dosyayı Ayakta Tutan Kayıt Düzeni
- Ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebligat evrakı saklanır.
- Haciz tutanağının bir örneği alınır, kalem kalem incelenir.
- Yapılan ödemelerin dosya numarasıyla eşleşmesi sağlanır.
- Süresi işleyen her talep için ayrı bir kontrol tarihi belirlenir.
- Satış aşamasına geçilmesi ihtimaline karşı kıymet takdirine itiraz süresi izlenir.
Bilgilendirme Notu
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir ve her icra dosyasının kendi seyri vardır. Haciz sonrası atılacak adımların sırası hak kaybı riskini doğrudan etkilediğinden, işlemi öğrenir öğrenmez hukuki destek alınması yerinde olur.