Maaş haczi, İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamında borçlunun ücret gelirine uygulanan bir haciz türüdür. Ancak ücretin tamamı haczedilemez; kanun, borçlunun ve ailesinin geçimini korumak için belirli sınırlar öngörür. Bu rehber, maaş haczinin uygulanma usulünü ve borçlunun başvurabileceği yolları ele alır.
Ücretin Ne Kadarı Haczedilebilir?
Kural olarak, borçlunun maaşının ancak belirli bir kısmı haczedilebilir; geri kalanı geçim için ayrılır. Nafaka alacakları bakımından ise bu sınır farklı işler ve nafaka alacakları önceliklidir. İşverene gönderilen haciz müzekkeresinde bu oranların doğru uygulanması gerekir; fazla kesinti yapılması hâlinde borçlu itiraz edebilir.
Haciz İhbarnamesi ve İşverenin Sorumluluğu
- İşveren, kendisine tebliğ edilen haciz yazısına süresinde cevap vermelidir
- Kesintiler icra dosyasına yatırılmalı, borçlunun işten ayrılması durumu bildirilmelidir
- Yükümlülüğü yerine getirmeyen işveren, kesmediği tutardan sorumlu tutulabilir
Haciz Sırası ve Birden Fazla Dosya
Aynı maaş üzerine birden fazla haciz gelmişse, kural olarak öncelik sırasına göre kesinti yapılır; sıradaki alacaklı, önceki tamamlanınca kesinti almaya başlar. Nafaka alacağı ise bu sıradan bağımsız olarak öncelikli konumdadır. Borçlu, sıranın yanlış uygulandığını düşünüyorsa icra dairesine başvurabilir.
Şikâyet ve İtiraz Yolu
Haczin haczedilemeyecek bir gelire uygulanması veya yasal sınırın aşılması gibi durumlarda, borçlu icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluyla başvurabilir. Bu başvuru, İİK'daki kısa süreye tabidir ve gecikmesi hak kaybına yol açabilir. Emekli maaşı gibi bazı gelirlerin haczi bakımından özel korumalar bulunduğu da göz önünde tutulmalıdır.
Uygulamada Sık Yapılan Hata
Borçluların en sık düştüğü yanılgı, kesinti başladıktan sonra sürenin geçtiğini düşünerek şikâyetten vazgeçmektir. Oysa yasal sınırı aşan kesintiler bakımından başvuru imkânı, ihlalin öğrenilmesiyle yeniden değerlendirilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun genel usul hükümleri de bu süreçte tamamlayıcı olarak uygulanır.
Maaş haczine ilişkin oran ve sıra hesapları dosyanın özelliğine göre değişebilir. Kesintinin yasal sınırı aşıp aşmadığını değerlendirmek için icra hukuku alanında bir avukata danışmanız yerinde olur.