İlamsız icra takibinde borçluya tanınan itiraz süresi, hukukumuzdaki en kısa ve en sonuç doğurucu sürelerden biridir. Süresinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur; kaçırılan itiraz ise takibin kesinleşmesi ve haciz aşamasına geçilmesi sonucunu doğurur. Bu rehber, ödeme emrini alan borçlunun izleyeceği adımları sıralar.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında İlk Kontrol
- Tebliğ tarihi: süre bu tarihten itibaren işler, takibin başlatıldığı tarihten değil
- Alacağın dayanağı: senede mi, faturaya mı, sözleşmeye mi dayanıyor
- Takibin türü: adi takip mi, kambiyo senetlerine özgü takip mi
- İcra dairesinin yetkisi ve borçlu olarak gösterilen kişinin doğruluğu
- Talep edilen asıl alacak, faiz ve masraf kalemlerinin ayrı ayrı gösterilip gösterilmediği
Takibin türü belirleyicidir; kambiyo senetlerine özgü takipte itirazın usulü ve merci farklıdır ve itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz. Bu ayrım yapılmadan verilen dilekçe, doğru içerikte olsa bile sonuç doğurmayabilir.
İtirazın Kapsamı: Neye İtiraz Ediliyor
Adi takipte borçlu borcun tamamına veya bir kısmına itiraz edebileceği gibi, yalnızca yetkiye ya da imzaya da itiraz edebilir. Kısmi itirazda itiraz edilmeyen bölüm bakımından takip kesinleşeceğinden, itiraz edilen tutarın açıkça yazılması gerekir. İmzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir; yalnızca borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılır. İcra ve İflas Kanunu bu ayrımlara farklı sonuçlar bağladığından, dilekçe metni tereddüde yer bırakmayacak biçimde kurulmalıdır.
Usule Aykırı İşlemin Yarattığı Kayıp
Uygulamada en sık görülen dört hata şunlardır: itiraz dilekçesinin icra dairesi yerine doğrudan mahkemeye verilmesi; süresi geçtikten sonra yapılan itirazın sadece şikâyet yoluyla ileri sürülebilecek konularla sınırlı kaldığının fark edilmemesi; kısmi itirazda tutarın belirtilmemesi; ve tebligatın usulsüz olduğu hâllerde bu durumun ayrıca ileri sürülmemesi. Usulsüz tebligat iddiası, sürenin başlangıcını değiştirebileceğinden ayrı bir başlık olarak işlenmelidir.
İtirazdan Sonra Ne Olur
- Süresinde itirazla takip durur ve alacaklı tarafa geçer
- Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre itirazın kaldırılması veya iptali yoluna başvurabilir
- Bu aşamada borçlu, itirazının dayanağını belgelerle desteklemeye hazır olmalıdır
- Haksız çıkma hâlinde tazminata hükmedilebileceği baştan hesaba katılmalıdır
Karşı tarafın açacağı davada yargılama usulü Hukuk Muhakemeleri Kanunu çerçevesinde yürüyeceğinden, delil listesi ve tanık bildirimi bakımından oradaki süre kuralları da takvime eklenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; takibin türü ve alacağın dayanağı izlenecek yolu değiştirir. Süre çok kısa olduğundan, ödeme emrini aldığınız gün hukuki destek almanız pratikte belirleyici olur.