Kripto varlık üzerinden yürüyen dolandırıcılık dosyalarında iki farklı mağduriyet iç içe geçer: parasını kaptıran yatırımcı ile hesabına bloke konulan hesap sahibi. Çoğu zaman aynı para trafiğinin iki ucudur bunlar. Bu rehber, hesap blokesiyle karşılaşıldığında itirazın nereye ve hangi sırayla yapılacağını, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin sermaye piyasası düzenlemeleri ekseninde ele alır.
Blokenin Kaynağını Ayırmadan Dilekçe Yazılmaz
Bir hesabın hareketsiz kalmasının birden çok sebebi olabilir ve her birinin itiraz yolu farklıdır. Bankanın kendi iç kontrol ve müşterini tanı yükümlülüğü kapsamında uyguladığı kısıtlama, 5549 sayılı Kanun çerçevesinde işlemin askıya alınması ve savcılık talebiyle hâkimlik tarafından verilen el koyma kararı birbirinin yerine geçmez. İlk adım, hesap hareketleri dökümü ve banka bildirimi üzerinden kısıtlamanın hangi kategoriye girdiğini belirlemektir; bu tespit yapılmadan yazılan dilekçe, süresi içinde verilmiş olsa bile yanlış mercie gitmiş sayılır.
Adım Adım İzlenecek Sıra
- Bankadan kısıtlamanın dayanağı ve tarihine ilişkin yazılı bilgi talep edilir.
- Dosya numarası ve karar mercii öğrenilerek karar örneği temin edilir.
- Adli bir el koyma söz konusuysa itiraz, kararın niteliğine göre yetkili hâkimliğe süresinde sunulur.
- Paranın hesaba giriş kaynağı, ticari veya kişisel niteliği belgelerle ayrıştırılır.
- Aynı zamanda mağdur sıfatı varsa suç duyurusu hattı ayrı bir dosya olarak yürütülür.
Paranın İzini Ayakta Tutan Belgeler
- Borsa veya cüzdan platformundan alınan zaman damgalı işlem geçmişi
- Zincir üzerindeki transfer kayıtları ve cüzdan adresleri
- Yatırıma yönlendiren mesajlaşma, reklam ve çağrı kayıtları
- Havale ve EFT dekontları ile karşı hesap bilgileri
Aklama İsnadı ile Mağduriyetin Karışması
Hesabına dolandırıcılık kaynaklı para geçen kişi, farkında olmadan aktarım zincirinin bir halkası hâline gelebilir. Bu durumda TCK kapsamındaki aklama isnadı gündeme gelebileceğinden, savunma en baştan paranın giriş sebebini ve iyiniyeti gösteren belgelerle kurulmalıdır. Yalnızca blokeyi kaldırmaya odaklanan bir dilekçe, isnadın kendisini karşılıksız bırakır.
Zamanlama Neden Belirleyici
Kripto varlıklarda transferlerin hızı, gecikmiş her başvurunun iade ihtimalini düşürür. Bu nedenle itiraz süresi, delil toplama ve varlıkların takibi paralel yürütülmeli; biri diğerinin bitmesi beklenmemelidir.
Yukarıdaki değerlendirme yol gösterici bir çerçevedir. Her hesabın hareket geçmişi ve kısıtlamanın dayanağı farklı olduğundan, adım atmadan önce dosyanıza özgü hukuki destek almanız önerilir.