Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadıyla başlayan soruşturmalarda, savunmanın ilk haftalarda kurduğu düzen dosyanın geri kalanını belirler. Bu rehber, TCK 282 kapsamındaki soruşturmalarda savcılık aşamasında atılacak adımları ve usule aykırı işlem nedeniyle sonradan telafi edilemeyen kayıpları konu almaktadır.
İsnadın iskeletini çıkarmak
Aklama isnadı iki ayak üzerinde durur: bir öncül suçun varlığı ve malvarlığının bu suçtan kaynaklandığı iddiası. Savunmanın ilk işi, dosyada bu iki ayağın nasıl kurulduğunu ayırt etmektir. Öncül suç isnadı belirsizse veya yalnızca varsayıma dayanıyorsa, aklama isnadının dayanağı da tartışmaya açılır. Bu nedenle soruşturma dosyasındaki bilirkişi raporu, MASAK inceleme raporu ve banka kayıt özetleri ayrı ayrı okunmalı, hangi tutarın hangi gerekçeyle şüpheli sayıldığı listelenmelidir.
Savcılık aşamasında yapılabilecekler
- Kısıtlama kararı varsa dosya inceleme yetkisinin sınırlarını öğrenmek.
- Hesap hareketlerinin tamamını kronolojik bir tabloya dökmek.
- Her giriş için meşru kaynak belgesi eklemek ve eksik kalanları not etmek.
- Lehe delillerin toplanmasını gerekçeli bir dilekçeyle talep etmek.
- İfade öncesinde 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülüklerin kime ait olduğunu netleştirmek.
Bankacılık kayıtlarının okunma biçimi
Uygulamada tartışmanın büyük kısmı, kayıtların yorumundan doğar. Aynı gün içinde giren ve çıkan tutarlar, ticari faaliyetin doğal döngüsü olabileceği gibi katmanlandırma olarak da yorumlanabilir. Bu ihtimali karşılamanın yolu, ticari defterler, faturalar ve sözleşmelerle işlem akışının ekonomik anlamını göstermektir. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki kurumlardan temin edilecek dekont ve talimat örnekleri, tabloyu tamamlayan parçalardır.
Sonradan düzeltilemeyen hatalar
- İlk ifadede belge olmadan tutar ve tarih beyan edip sonradan düzeltmek zorunda kalmak.
- Elkoyma kararına karşı itiraz süresini beklemeden kabullenici dilekçe vermek.
- Üçüncü kişilere ait hesap hareketlerini izinsiz biçimde temin edip dosyaya sunmak.
- Uzlaşma ve etkin pişmanlık kurumlarını, kapsamını incelemeden gündeme getirmek.
Genel uyarı
Aklama dosyalarında savunma stratejisi belge düzeniyle birlikte kurulur; sonradan üretilen açıklamalar çoğu zaman ilk beyanla çelişerek zarar verir. Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Hakkınızdaki isnadın kapsamına ve dosyadaki delil durumuna göre yol haritanız değişeceğinden, süreci bir hukukçuyla birlikte yürütmeniz önerilir.