Bir hesabın veya kripto varlık bakiyesinin bloke edilmesi, çoğu kişi için sürecin ilk haberidir. Bu aşamada belirleyici olan, paranın nereden gelip nereye gittiğini gösteren zincirin belgeyle kurulabilmesidir. Aşağıda 5411 sayılı Bankacılık Kanunu, 5549 sayılı Kanun, sermaye piyasası mevzuatındaki kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin 282. maddesi ekseninde izlenecek adımlar özetlenmiştir.
Bloke mi, El Koyma mı?
İlk yapılması gereken, işlemin hukuki niteliğini doğru okumaktır. İşlemin geçici olarak durdurulması, bankanın kendi yükümlülüğü kapsamındaki bir tedbir ve ceza muhakemesi kapsamında verilmiş bir elkoyma kararı farklı sonuçlar doğurur; itiraz mercii ve süresi de bu nitelendirmeye göre belirlenir. Karar örneğinin ve dayanağının banka veya soruşturma dosyasından temin edilmesi, atılacak her adımın ön koşuludur.
Para İzini Belgelendirme
Savunmanın merkezinde tek bir soru vardır: bu bakiyenin kaynağı nedir? Kaynak anlatımı sözle değil kayıtla kurulur:
- Gelen her transferin karşılığı olan sözleşme, fatura veya satış belgesi
- Kripto tarafında borsa işlem geçmişi, çekim kayıtları ve cüzdan adresi eşleşmeleri
- Vergi beyanları, ücret bordroları, tapu ve araç satış kayıtları gibi geçmişe dayalı kaynaklar
- Aynı hesaba karışan üçüncü kişi paralarının ayrıştırıldığı bir akış tablosu
Karışma Sorunu ve Ayrıştırma
Uygulamadaki en zorlayıcı başlık, meşru kazançla şüpheli fonun aynı hesapta karışmasıdır. Böyle bir dosyada tüm bakiyenin aynı kefeye konulmaması için, tarih sıralı bir giriş çıkış cetveli hazırlanmalı ve her kalemin karşılığı belgeye bağlanmalıdır. Bakiyenin ne kadarının hangi işlemden geldiği gösterilebildiği ölçüde, tedbirin kapsamının daraltılması talebi somut bir zemine oturur.
Usul Denetimi: Nerede Hak Kaybediliyor?
- Kararın ilgiliye tebliğ edilip edilmediği ve tebliğ tarihi ilk günden tespit edilir.
- İtiraz mercii, kararı veren makama göre belirlenir; yanlış mercie yapılan başvuru süreyi korumayabilir.
- İtiraz dilekçesine kaynak belgeleri eklenmeden yalnızca hukuki itiraz yazılması, incelemeyi zayıflatır.
- Devam eden soruşturmada ifade ve savunma beyanları ile itiraz dilekçesindeki anlatım birbiriyle çelişmemelidir.
- Ticari faaliyeti duran şirketlerde, işletme giderleri yönünden talep ayrıca kurulmalıdır.
Süreci Kötüleştiren Refleksler
Bloke haberini alan kişilerin sık yaptığı hata, kalan bakiyeyi başka hesaplara dağıtmak veya kripto varlıkları farklı cüzdanlara taşımaktır. Bu hareketler, kaynak anlatımını güçlendirmek yerine dosyada ek şüphe üretir. Doğru refleks, hareket etmeden önce kayıtları toplamak ve savunmayı tek bir tutarlı akış üzerine kurmaktır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; her dosyanın tedbir türü ve delil durumu farklıdır. Hesabınız veya varlıklarınız yönünden işlem yapılmışsa, adım atmadan önce hukuki destek almanız önerilir.