Kripto varlık üzerinden gerçekleşen dolandırıcılık dosyalarında ilk kaybedilen şey para değil, izdir. Transfer zinciri birkaç cüzdan sıçramasından sonra yurt dışı platformlara dağıldığında, geç kalmış ya da usulüne uygun kurulmamış bir başvuru sonucu doğrudan etkiler. Bu rehber, 5549 sayılı Kanun ile TCK 282 ekseninde paranın izlenmesi amacıyla yapılan şikâyet, itiraz ve iade başvurularının hangi noktalarda usul yönünden sakatlandığını ele alır.
Banka Ayağı ile Zincir Ayağını Ayrı Kurun
Dosyada iki farklı iz vardır: hesaptan platforma giden para ayağı ve platform sonrası cüzdan ayağı. Şikâyet dilekçesi çoğu zaman yalnızca birini anlatır, savcılık da doğal olarak yalnız o ayağa yönelik müzekkere yazar. Dekont, IBAN, işlem referansı, platform hesap kimliği, işlem karma değeri (TXID) ve cüzdan adresleri aynı dilekçede tablo hâlinde verilmelidir. İşlem karma değeri olmadan iletilen bir talep teknik olarak takip edilemez ve dosya kısa sürede "araştırma sonuçsuz kaldı" noktasına savrulur.
Usule Aykırı İşlem Riski Nerede Doğuyor
- Şikâyetin konuyla ilgisiz birime verilip havale zincirinde günlerin kaybedilmesi
- Hesap hareketlerinin dondurulmasına yönelik talebin dilekçede açıkça ve gerekçeli biçimde istenmemesi
- Ekran görüntülerinin tarih, saat ve bağlantı bilgisi olmadan sunulması, delilin kaynağının tartışmalı hâle gelmesi
- Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın tebliğ tarihinin takip edilmemesi
- Ceza ve hukuk yollarının birbirini beklemesi nedeniyle delil ve alacak yönünden çifte kayıp yaşanması
Başvuru ve İtiraz Sıralaması
- Olay günü hesap dökümü ve platform yazışmaları ham hâliyle indirilir, sonradan silinme ihtimaline karşı yedeklenir.
- Cumhuriyet başsavcılığına verilen şikâyette hem suç duyurusu hem de malvarlığına yönelik tedbir talebi ayrı başlıklar altında yazılır.
- Soruşturma numarası alındıktan sonra eksik kalan teknik veri ek dilekçeyle tamamlanır; ek dilekçe her zaman dosya numarasına atıfla verilir.
- Kovuşturmaya yer olmadığı kararı çıkarsa, karara itiraz süresi tebliğ tarihinden işletilerek sulh ceza hâkimliğine yöneltilir.
- Ceza dosyası devam ederken zamanaşımı gözetilerek maddi zarara ilişkin hukuk yolu ayrıca planlanır.
İade Talebinde Somutluk
Elde edilen varlıklara ilişkin iade taleplerinde en sık görülen eksiklik, hangi cüzdandaki hangi tutarın hangi transferle bağlantılı olduğunun gösterilmemesidir. Mağdur sayısı çok olan dosyalarda tutar karışımı kaçınılmazdır; bu nedenle talebin, kendi transferinizin zincir içindeki payını gösteren bir hesaplamaya dayandırılması gerekir. Aksi hâlde talep soyut kalır ve dosyanın genel akışı içinde değerlendirilmeden geçilir.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte bilgilendirmedir. Transferin gerçekleştiği platform, karşı tarafın konumu ve paranın geçtiği hesap sayısı izleme stratejisini bütünüyle değiştirebileceğinden, dosyanın kendi verileriyle birlikte hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.