İcra takibinde borçlu tarafın kaybettiği hakların büyük kısmı, itirazın içeriğinden değil itirazın yapıldığı yerden ve zamanından kaynaklanır. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, ödeme emri elinize ulaştıktan sonraki günlerin doğru sıralamasını ele alıyor.
Önce Takip Türünü Belirleyin
Yapılacak her işlem takibin türüne göre değişir. Genel haciz yoluyla ilamsız takipte itiraz icra dairesine yapılır ve takibi kendiliğinden durdurur. Kambiyo senedine dayalı takipte ise itiraz icra mahkemesine yapılır ve kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma için ayrıca karar gerekir. İlama dayalı takipte itiraz kurumu yoktur; başvurulacak yol icranın geri bırakılmasıdır. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, doğru içerikte olsa bile yanlış mercie sunulmuş olur.
İtiraz Dilekçesinde Nelere Dikkat Edilir
- Borca itiraz mı yetkiye itiraz mı imzaya itiraz mı olduğu ayrı ayrı ve açıkça yazılır
- İmza inkârı, ayrıca ve açıkça belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır
- Yetkiye itiraz ediliyorsa yetkili icra dairesi gösterilir
- Kısmi itirazda itiraz edilen tutar açıkça belirtilir
- Faiz ve fer’ilere itiraz varsa hangi kaleme yönelik olduğu ayrılır
Mal Beyanı Yükümlülüğünü Atlamamak
Borca itiraz etmek, mal beyanında bulunma yükümlülüğünü tek başına ortadan kaldırmaz. Süresinde ve gerçeğe uygun mal beyanında bulunmamak, borçlu bakımından ayrı bir yaptırım riski doğurur. Beyanda malvarlığı unsurları, gelir kaynakları ve borcun nasıl ödeneceğine ilişkin açıklama birlikte yer almalıdır; sonradan değişen durum için beyanın güncellenmesi gerekir.
Süre Takvimi ve Kontrol Noktaları
- Tebliğ tarihi tebligat parçasından doğrulanır; usulsüz tebligat iddiası varsa öğrenme tarihi belirtilir.
- İlamsız takipte ödeme emrine itiraz için yedi günlük süre işaretlenir.
- Kambiyo takibinde beş günlük itiraz süresi ve satış talebi ihtimali ayrıca takip edilir.
- Mal beyanı süresi aynı takvime ikinci bir kontrol noktası olarak eklenir.
- İcra memuru işlemine yönelik şikâyet için öngörülen yedi günlük süre ayrıca hesaplanır.
Usule Aykırı İşlem Karşısında Şikâyet
Haczin kapsamı, kıymet takdirinin tebliği veya satış ilanındaki eksiklik gibi memur işlemlerine karşı başvurulacak yol itiraz değil şikâyettir. Kamu düzenine ilişkin bazı hâllerde şikâyet süreye bağlı olmasa da, güvenli olan süresi içinde başvurmaktır. Şikâyet dilekçesinde hangi işlemin hangi kurala aykırı olduğu tek tek gösterilmelidir.
Takip dosyalarında günler belirleyicidir ve her dosyanın kendine özgü ayrıntısı vardır. Ödeme emrini aldığınız gün bir hukukçuyla dosyayı incelemeniz, sonradan telafisi güç kayıpları önler.