Elinize bir ödeme emri ulaştığında, sessiz kalmanın bedeli takibin kesinleşmesidir. İtiraz, borçlunun elindeki en hızlı ve en ucuz savunma aracıdır; ancak kısa süreye bağlı olduğu ve içeriği sonradan genişletilemediği için doğru kurulması gerekir. Bu rehber, İİK ve HMK ekseninde borçlu haklarını başvuru adımlarıyla birlikte açıklıyor.
Ödeme Emri Elinize Geçtiğinde İlk Kontroller
İlk bakılacak şey belgenin türüdür: ilamsız takip, kambiyo senedine dayalı takip ve ilamlı takip birbirinden tamamen farklı savunma imkânları sunar. Ardından tebliğ tarihi, takip dayanağı, faiz başlangıcı ve alacak kalemlerinin dökümü kontrol edilir. Bu dört başlıktan biri hatalıysa itirazın çerçevesi de ona göre kurulur.
Borca İtiraz, İmzaya İtiraz ve Yetki İtirazı
- Borca itiraz genel niteliktedir; sebep bildirilmese de takibi durdurabilir, fakat sonraki aşamada gerekçesiz itiraz aleyhe yorumlanabilir.
- İmzaya itirazın ayrıca ve açıkça yapılması gerekir; genel itiraz içinde eridiğinde imza incelemesi imkânı kaybedilir.
- Yetki itirazı, itirazla birlikte ve yetkili icra dairesi gösterilerek ileri sürülmelidir.
- Kısmi itirazda kabul edilen tutarın açıkça belirtilmesi zorunludur; belirsiz kısmi itiraz sonuç doğurmayabilir.
- Zamanaşımı def'i, dayanak belgenin türüne göre farklı sürelere tabidir ve ayrıca dile getirilmelidir.
İtirazdan Sonra Süreç Nasıl İlerler
- İtiraz üzerine takip durur ve inisiyatif alacaklıya geçer.
- Alacaklı, elindeki belgeye göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ya da genel mahkemede itirazın iptalini isteyebilir.
- Borçlu bu aşamada savunmasını belgelendirmeye hazırlıklı olmalıdır; ödeme, ibra ve mahsup iddiaları yazılı delille desteklenir.
- Haksız çıkma hâlinde tazminat riski bulunduğundan, itirazın kapsamı gerçekçi tutulur.
- Takip kesinleşmişse gündem itiraz değil, haciz ve satış aşamasındaki hak arama yollarıdır.
Usule Aykırı İşlemde Şikâyet Yolu
Süresi kaçırılmış bir itiraz her şeyin bittiği anlamına gelmez. Usulsüz tebligat, haczedilemeyecek mal ve haklara el atılması ya da kanuna aykırı bir icra işlemi söz konusuysa icra mahkemesine şikâyet yolu açıktır. Şikâyet, itirazdan farklı bir kurum olduğundan dilekçede karıştırılmamalı; hangi işlemin hangi yönüyle hukuka aykırı olduğu tek tek gösterilmelidir.
Kapanış
İcra dosyalarında kaybedilen hakların büyük bölümü, hukuki gerekçe zayıf olduğu için değil takvim takip edilmediği için kaybedilir. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirmedir; dosyanızın dayanağına göre farklı bir yol gerekebileceğinden, süre işlemeye devam ederken hukuki değerlendirme almanız önemlidir.