Kripto varlık üzerinden yaşanan dolandırıcılıklarda kayıp genellikle hızlı, hukuki refleks ise yavaştır. Oysa bu dosyalarda sonucu belirleyen şey, paranın izinin hâlâ sürülebilir olduğu ilk dönemde doğru talebin doğru mercie iletilmesidir. Aşağıda 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde savcılık sürecinin işleyişi ele alınmaktadır.
Şikâyet Dilekçesinde Anlatının Kurulması
Savcılığın bir kripto dosyasında ihtiyaç duyduğu şey platformun teknik mimarisi değil, mağdurun iradesinin nasıl sakatlandığıdır. Bu nedenle dilekçe, tanışma anından son ödemeye kadar tarih sırasıyla kurulmalı; her adımın yanına o adımı ispatlayan belge iliştirilmelidir. Vaat edilen getiri, para çekme talebinin nasıl engellendiği ve ek ödeme istenirken kullanılan gerekçe ayrı başlıklar halinde gösterilirse suç tipinin belirlenmesi kolaylaşır.
Paranın İzini Sürmek İçin Talep Edilecekler
Dilekçede yalnızca cezalandırma istenmesi yetmez; somut araştırma talepleri açıkça yazılmalıdır:
- Havale ve EFT yapılan hesapların açılış belgeleri ile hareketlerinin bankalardan istenmesi
- Ödemenin geçtiği aracı kuruluş varsa müşteri tanıma kayıtlarının celbi
- Cüzdan adreslerine yapılan transferlerin ve varsa platform kayıtlarının sorulması
- Şüpheli hesaplar üzerinde el koyma ve malvarlığı tedbiri uygulanması
- İletişim kayıtları ve reklam yayınlarının ilgili yerlerden temini
Aklama Boyutu Ayrı Değerlendirilir
Toplanan paranın başka hesaplara bölünerek dağıtıldığı dosyalarda, yalnızca dolandırıcılık değil suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama boyutu da gündeme gelebilir. Hesabını başkasına kullandıran kişilerin konumu ise her olayda ayrıca değerlendirilir; bu kişiler kimi dosyada şüpheli, kimi dosyada bizzat mağdur konumundadır. Dilekçede bu ayrımı peşinen yapmak yerine, tespit edilen para akışını göstermek daha sağlıklıdır.
Takipsizlik Kararına İtirazın Mimarisi
Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiğinde itiraz, tebliğden itibaren işleyen süre içinde sulh ceza hâkimliğine sunulur. Etkili itiraz, ilk şikâyeti tekrar etmez; kararın hangi delili değerlendirmediğini gösterir. Örneğin banka kayıtları hiç istenmemişse, alıcı hesap sahibi hiç dinlenmemişse veya yurt dışı unsuru gerekçe gösterilerek hiçbir araştırma yapılmamışsa, itirazın ekseni bu eksikliklerdir.
Usule Aykırı İşlem: Dosyayı Baştan Sakatlayan Noktalar
Bu dosyalarda en çok görülen usul hataları; şikâyeti yetkisiz kolluk birimine yapıp takibini bırakmak, ekran görüntülerini kaynağı belirsiz biçimde sunmak, farklı mağdurların dosyalarını birleştirme talebini hiç dile getirmemek ve tebligat adresini güncellemediği için itiraz süresini kaçırmaktır. Bunların her biri esasa girilmeden dosyanın kapanmasına yol açabilir.
Yukarıdaki çerçeve geneldir; kripto dosyalarında teknik ayrıntı hukuki nitelendirmeyi doğrudan etkiler. Somut olayınızda adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız uygun olur.