İcra takibinde borçlu için en belirleyici an, ödeme emrinin tebliğ edildiği gündür. İİK, ilamsız takipte ödeme emrine itiraz için yedi günlük bir süre öngörür ve bu süre geçtiğinde takip kesinleşerek haciz aşamasına geçilir. Bu rehber, o yedi günün nasıl kullanılacağını ve süre kaçırıldığında hangi araçların devrede kaldığını anlatır.
Sayacı Başlatan An
Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden itibaren işler. Tebligatın komşuya, muhtara veya kapıya yapıştırma yoluyla gerçekleştiği hâllerde tebliğ tarihinin doğruluğu ayrı bir tartışma konusudur ve tebliğ evrakının aslı incelenmeden hesap yapılmamalıdır. Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi daha kısadır; bu iki takip türünün karıştırılması, süresinde yapıldığı sanılan bir itirazın reddiyle sonuçlanır.
İtirazın Kapsamını Baştan Belirlemek
- Borcun tamamına mı, bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılır.
- Kısmi itirazda itiraz edilmeyen tutar rakamla gösterilir; aksi hâlde itiraz hiç yapılmamış sayılabilir.
- Senet altındaki imza inkâr ediliyorsa bu husus ayrıca ve açıkça belirtilir.
- Yetkiye itiraz varsa, yetkili icra dairesi de gösterilir.
- İtiraz dilekçesinin icra dairesine sunulduğu tarih belgelendirilir.
İtiraz Takibi Her Zaman Durdurmaz
İlamsız takipte süresinde yapılan itiraz takibi durdurur ve alacaklıyı icra mahkemesine ya da genel mahkemeye yöneltir. Buna karşılık kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz, kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma ancak icra mahkemesinin vereceği kararla mümkün olur. Bu farkın bilinmemesi, borçlunun itiraz ettim diye beklerken haciz işlemiyle karşılaşmasına yol açar.
Süre Kaçtıysa Elde Kalan Araçlar
- Engel sebebiyle süresinde itiraz edilememişse gecikmiş itiraz yoluna başvurulabilir.
- Borcun bulunmadığına ilişkin iddia, ayrı bir dava ile ileri sürülebilir.
- Tebligatın usulsüzlüğü şikâyet konusu yapılabilir ve tebliğ tarihi düzeltilebilir.
- Haczedilen malın üçüncü kişiye ait olduğu iddiası istihkak prosedürüyle ileri sürülür.
- Haczi caiz olmayan mallar bakımından şikâyet yolu açıktır.
Haciz Aşamasında Usul Denetimi
Haczin uygulanma biçimi, tutanağın içeriği ve kıymet takdirine yönelik denetim ayrı sürelere tabidir. Kıymet takdirine itiraz penceresi kaçırıldığında satış aşamasında bedelin düşüklüğünü tartışmak güçleşir. Bu nedenle takip dosyası, tebligattan satışa kadar tarih tarih izlenmelidir.
İcra dosyalarında süreler kısa ve çoğu kez kesindir. Buradaki genel anlatım yerine, elinizdeki ödeme emrinin türü ve tebliğ tarihi üzerinden bir hukukçuyla hesap yapmanız güvenli olacaktır.