İlamsız icra takibi, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklının ödeme emri yoluyla borçluya başvurduğu yoldur. İİK bu yola geniş bir alan tanısa da, sistemin dengesi borçluya tanınan itiraz hakkı üzerine kuruludur. Bu rehber, ödeme emrini alan borçlunun haklarını ve zamanlamayı ele alır.
Ödeme Emrinin İncelenmesi
Tebliğ edilen ödeme emrinde takip dayanağı, alacak miktarı ve faiz kalemi dikkatle okunmalıdır. Borçlunun karşı hamlesi, tebliğ tarihinden itibaren işleyen süreye bağlıdır; bu nedenle ilk yapılması gereken tebligatın usulüne uygunluğunun kontrolüdür. Usulsüz tebligat, sürenin işlemediği yönünde güçlü bir dayanaktır.
Borca ve İmzaya İtiraz Ayrımı
Borçlunun itirazı iki temel eksende kurgulanır. Borca itiraz alacağın varlığını veya miktarını hedef alır; imzaya itiraz ise senet dayanaklı takiplerde imzanın borçluya ait olmadığını ileri sürer. Bu ikisinin farklı usuli sonuçları vardır ve dilekçede açıkça ayrılmalıdır.
İtirazın Sonuçları
- Süresinde yapılan itiraz takibi kural olarak durdurur
- Alacaklı, itirazın giderilmesi için mahkemeye başvurmak zorunda kalır
- İmzaya itirazın ayrıca ve açıkça yapılmaması riski gözetilmelidir
- Yetki itirazı varsa esasa itirazla birlikte ileri sürülmelidir
Haksız İtiraz ve Karşı Riskler
İtiraz mekanizması güçlü olsa da, dayanaksız itirazın icra inkar tazminatı gibi sonuçlar doğurabileceği unutulmamalıdır. Bu nedenle borçlu, elindeki ödeme belgesi, mahsup veya zamanaşımı savunmasını belgeye dayandırmalıdır. HMK çerçevesinde ispat yükünün kimde olduğu, itirazın türüne göre değişir.
Her takip dosyası farklı bir belge ve tarih dizisi içerir; sürelerin kısa olması nedeniyle ödeme emrini aldığınızda gecikmeden değerlendirme yapmak önemlidir. Bu metin genel bilgi amaçlıdır ve somut dosyanızda profesyonel destek almanızın yerini tutmaz.