İlamsız icra takibi, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklının başvurabileceği hızlı bir yoldur. Bu hız, borçlu bakımından kısa süreler anlamına gelir. İİK çerçevesinde ödeme emrinin tebliğinden sonra işleyen süreler içinde hareket edilmediğinde, takip kesinleşir ve tartışma alanı büyük ölçüde daralır.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
İlk yapılması gereken tebliğ tarihini ve tebligatın usulüne uygun olup olmadığını kontrol etmektir. Tebligatın yanlış adrese veya usulsüz yapılmış olması, sürelerin başlangıcını etkiler. Ardından takibin dayanağı olarak gösterilen belge incelenmelidir.
- Takip talebinde gösterilen alacağın türü ve dayanağı
- Faiz oranı ve işlemeye başladığı tarih
- Takibe konu belgenin niteliği
- Tebligat evrakındaki tarih ve teslim şerhi
İtirazın Sonucu ve Belgenin Niteliği
Süresi içinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bundan sonrasında alacaklının izleyeceği yol, elindeki belgenin niteliğine göre değişir. Belge, kanunun aradığı nitelikte ise itirazın icra mahkemesinde kaldırılması yolu; değilse genel mahkemede itirazın iptali yolu gündeme gelir. Bu ayrımın baştan doğru yapılması, hem zaman hem masraf kaybını önler.
Mal Beyanının Kapsamı
Mal beyanı, borçlunun malvarlığını ve gelirini gösteren bir bildirimdir ve kanunda öngörülen süre içinde verilmesi gerekir. Beyanın eksik ya da gerçeğe aykırı olması, borçlu bakımından ayrı sonuçlar doğurur. Beyanda taşınır ve taşınmaz mallar, alacaklar, gelir kaynakları ve varsa üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklar gösterilir. Malvarlığında sonradan meydana gelen değişikliklerin bildirilmesi de ihmal edilmemelidir.
Sürelerin Tebligatla İşlemesi
Bu takip türünde neredeyse tüm süreler tebliğ tarihine bağlıdır: itiraz süresi, mal beyanı süresi, şikâyet süresi. Bu nedenle dosyadaki her tebligatın tarihi ayrı bir kayıtta tutulmalı ve son gün beklenmeden hareket edilmelidir. Süre geçtikten sonra ileri sürülen itirazlar, esas bakımından haklı olsa dahi dinlenmez.
Takip Dosyasını Arşivlemek
Ödeme yapılması halinde dekontların dosya numarasıyla eşleştirilmesi, haciz ve satış aşamalarında ortaya çıkabilecek mükerrer işlemleri önler. Alacaklı bakımından da yapılan tahsilatların dosyaya işlenmesi, sonraki hesap tartışmalarını azaltır.
İcra dosyalarında birkaç günlük gecikme sonucu değiştirebildiğinden, ödeme emri tebliğ edildiğinde vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.