Kripto varlık vaadiyle yapılan dolandırıcılıklarda kayıp genellikle tek bir işlemle değil, kademeli transferlerle gerçekleşir. Mağdur genellikle durumu, ödeme talepleri kesilmeyip para çekme talebi karşılıksız kalınca fark eder. O ana kadar geçen süre, hem 5411 ve 5549 sayılı düzenlemeler çerçevesinde bankada tutulan kayıtların izlenebilirliğini hem de itiraz haklarının kullanılabilirliğini doğrudan etkiler.
Para İzini Kaybolmadan Sabitlemek
Dosyanın omurgası, paranın hesabınızdan çıkıp hangi durakları geçtiğini gösteren zincirdir. Bu zincir iki parçadan oluşur: banka ve ödeme kuruluşu tarafındaki kayıtlar ile platform üzerindeki hareketler. İkisi de zamanla erişilmesi zorlaşan verilerdir.
- Gönderim yapılan hesap numaraları, alıcı unvanları ve işlem referansları
- Platformdaki hesap ekranları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri
- Yatırım tavsiyesi veren kişilerle yapılan mesajlaşmaların bütün hâlinde dökümü
- Sözde kâr tablolarının ve çekim taleplerinin reddedildiği ekranların kayıtları
Bankaya İtirazın Zamanlaması
Ödeme aracının türüne göre itiraz ve iade mekanizmaları farklı işler; kartla yapılan işlemlerde işlem itirazı için tanınan süre, havale ve EFT işlemlerinde ise ihbarın erkenliği belirleyicidir. Paranın alıcı hesapta hâlâ durduğu kısa aralıkta yapılan bildirim, sonraki aşamalarda elde edilemeyecek bir sonucu doğurabilir. Bu nedenle bildirim yazılı yapılmalı, kayıt numarası alınmalı ve bankanın verdiği cevap saklanmalıdır.
Şikâyet Dilekçesini Delil Talebiyle Birlikte Kurmak
Sadece olayı anlatan bir şikâyet, soruşturmanın hızını mağdurun aleyhine çevirir. Dilekçede alıcı hesapların hareketlerinin çıkarılması, hesap sahiplerinin kimlik ve iletişim bilgilerinin sorulması ve ilgili kayıtların muhafazası açıkça talep edilmelidir. Elde edilen paranın aklanmasına ilişkin iddialar bakımından TCK 282 kapsamındaki değerlendirme de dosyanın kapsamını genişletebilir.
Zincir Üstü Verinin Sınırı
Cüzdan adresleri arasındaki hareketler herkese açık olsa da bu veri tek başına kişiyi göstermez. Adresi bir kimliğe bağlayan halka, hizmet sağlayıcı kayıtlarıdır. SPK kapsamındaki kripto varlık düzenlemelerine tabi kuruluşlarla, denetime tabi olmayan yurt dışı platformlar arasındaki fark, hangi bilginin talep edilebileceğini de belirler.
Her dosyanın ödeme yöntemi ve zaman çizelgesi farklıdır. Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır; işlem kayıtlarınızla birlikte bir hukukçuya danışmadan iade veya şikâyet stratejisi kurmamanız önerilir.