Haciz aşamasında borçlunun elindeki araçlar sanılandan geniştir; ancak bu araçların neredeyse tamamı kısa ve kesin sürelere bağlıdır. İİK sisteminde geç kalınmış haklı bir itiraz ile hiç ileri sürülmemiş bir itiraz aynı sonucu doğurur. Bu rehber, borçlu tarafında hangi yolun ne zaman kullanılacağını ve delilin nasıl hazırlanacağını ele alıyor.
İtiraz mı, Şikâyet mi
İki kavram uygulamada sıkça karıştırılır. Takibin dayanağına, borcun varlığına veya miktarına yönelik karşı çıkışlar itiraz alanına girer. İcra dairesinin yaptığı işlemin kanuna veya olayın niteliğine aykırı olduğu iddiası ise şikâyet konusudur. Yanlış yol seçildiğinde başvuru esasa girilmeden reddedilir ve bu arada doğru yolun süresi çoktan tükenmiş olabilir. Bu nedenle ilk yapılacak iş, karşı çıkışın hangi kategoriye girdiğini isabetle belirlemektir.
Haczedilemezlik İddiasında Delil
Borçlunun ve ailesinin yaşamı için zorunlu olan eşyalar ile gelirin bir kısmı üzerindeki koruma, kendiliğinden uygulanmaz; ileri sürülmesi ve desteklenmesi gerekir.
- Haciz tutanağının tam örneği ve haczedilen kalemlerin listesi
- Eşyanın fiilen kullanıldığı yeri gösteren fotoğraf ve fatura kayıtları
- Maaş haczinde bordro, kesinti gösterir belge ve varsa önceki hacizlerin sırası
- Üçüncü kişiye ait mal iddiasında mülkiyeti gösteren belgeler
- Aile bireylerinin durumunu ortaya koyan nüfus ve sağlık kayıtları
Zamanlama Neden Belirleyici
Haciz sonrası süreç durmaz; muhafaza, kıymet takdiri ve satış aşamaları birbirini izler. Kıymet takdirine karşı yapılacak başvuru süresi geçtikten sonra, satış aşamasında değerin düşüklüğünü ileri sürmek genellikle sonuç doğurmaz. Aynı şekilde ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen itiraz süresi kaçırıldığında takip kesinleşir ve savunma alanı ciddi biçimde daralır. Tebliğ tarihleri ile dosyadaki her işlemin tarihi tek bir çizelgede tutulmalıdır.
Ödeme Yapılmışsa Ne Olur
Borcun bir kısmı veya tamamı ödenmiş olmasına rağmen takibin sürdüğü hâller sık görülür. Burada belirleyici olan, ödemenin hangi dosyaya ve hangi alacağa mahsuben yapıldığının gösterilebilmesidir. Açıklamasız ödemeler farklı bir borca sayılabilir; bu nedenle her ödeme dekontunda dosya bilgisi bulunmalıdır.
Bu açıklamalar genel çerçeveyi verir; takibin türü ve dayanağı kullanılacak yolu değiştirir. Ödeme emri elinize ulaştığında süreler hemen işlemeye başladığı için gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.