Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına erişimin kesilmesi, çoğu kişide ilk anda tek bir sebep varmış izlenimi doğurur. Oysa uygulamada blokenin kaynağı farklı olabilir ve itirazın yöneltileceği merci bu kaynağa göre değişir. Yanlış mercie yapılan başvuru hem zaman kaybettirir hem de kısa itiraz sürelerini tüketir. Aşağıdaki çerçeve, 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar ile TCK ekseninde adımları ele alır.
Önce Kaynağı Belirleyin
- Adli el koyma: soruşturma kapsamında verilen karara dayanır.
- Mali suçlarla mücadele kapsamında işlemin askıya alınması: şüpheli işlem bildirimi sonrası gündeme gelebilir.
- İcra kaynaklı haciz: takip dosyasından kaynaklanır ve icra hukuku yollarıyla çözülür.
- Kurum içi risk kontrolü: hizmet sağlayıcının kendi yükümlülüklerine dayanan kısıtlamadır.
Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçeler, çoğu zaman ilgisiz bir birime gönderilerek sonuçsuz kalır.
Adli Karara İtirazın Usulü
Ceza soruşturmasında verilen el koyma kararlarına karşı itiraz, kanunda kısa bir süreye bağlanmıştır ve sulh ceza hakimliği düzeninde incelenir. İtiraz dilekçesinde yalnızca mağduriyet anlatılmamalı; hesaptaki paranın suç konusu fiille bağlantısız olduğu, hangi tarihli ve hangi kaynaklı girişlerden oluştuğu somut biçimde gösterilmelidir. Ölçülülük ve bloke kapsamının aşıldığı yönündeki iddialar da ayrıca ileri sürülmelidir.
Fon Kaynağının İzlenebilirliği
- Hesap hareketleri, blokeden önceki dönemi kapsayacak şekilde dökülür.
- Her önemli giriş için dayanak belge eşleştirilir: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura.
- Kripto varlıklarda borsa işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer kayıtları birlikte sunulur.
- Ticari faaliyet varsa defter kayıtları ve mali müşavir beyanı eklenir.
- Üçüncü kişi hesaplarının kullanıldığı durumlar ayrıca açıklanır.
Aklama İsnadına Karşı Savunma Ekseni
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadında tartışma, öncül suç ile hesap hareketleri arasındaki bağlantı üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle savunma, blokeye konu tutarın öncül suçla ilgisiz ve meşru bir kaynağa dayandığını belgeye bağlamalıdır. Yalnızca beyana dayalı açıklamalar bu dosyalarda zayıf kalır.
Aktarılanlar genel bilgilendirme niteliğindedir. Blokenin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, kararın öğrenildiği gün hukuki destek alınması önem taşır.