Yatırım vaadiyle para aktarılan platformlarda mağduriyet çoğu kez iki yönlü yaşanır: hem gönderilen tutar geri alınamaz hem de mağdurun kendi hesabı, para hareketleri nedeniyle bloke edilir. 5411 ve 5549 sayılı düzenlemeler, sermaye piyasası ve kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin SPK düzenlemeleri ile TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin 282. maddesi bu tablonun farklı yönlerine dokunur. Bu rehber, blokeye karşı hangi kapının çalınacağına odaklanır.
Blokenin Kaynağını Doğru Tespit Etmek
İlk ve belirleyici adım, hesap üzerindeki kısıtın idari bir tedbirden mi, bankanın kendi risk politikasından mı yoksa bir adli karardan mı kaynaklandığını öğrenmektir. Bu üçünün itiraz mercii ve süresi birbirinden farklıdır. Bankaya yapılan yazılı başvuruyla kısıtın dayanağı ve varsa dosya bilgisi talep edilmelidir; dayanağı bilinmeyen bir işleme karşı yapılan başvuru boşa gider.
Olası Kaynaklar
- Ceza soruşturması kapsamında verilmiş adli tedbir kararı
- Şüpheli işlem bildirimi sonrası uygulanan işlem kısıtı
- Bankanın sözleşmesel risk yönetimi kaynaklı uygulaması
- İcra takibinden kaynaklanan haciz
Adli Karara Karşı İtiraz
- Kararın hangi mahkeme veya hâkimlikçe verildiği öğrenilir.
- Tebliğ ya da öğrenme tarihi kaydedilir; itiraz süresi kısadır.
- Paranın meşru kaynağını gösteren belgeler dosyaya sunulur.
- Mağdur sıfatının ortaya konması için şikâyet dosyası ile bağlantı kurulur.
- Tedbirin ölçüsüzlüğü, hesabın maaş veya işletme hesabı olması gibi somut sonuçlarla anlatılır.
Meşru Kaynağın İspatı
Bloke dosyalarında savunmanın ağırlık merkezi, paranın nereden geldiğinin belgeyle gösterilmesidir. Maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç satış kayıtları, kredi kullandırım belgeleri ve platforma yapılan transferlerin dekontları birlikte sunulduğunda anlatım bütünlük kazanır. Yalnızca sözlü açıklamaya dayanan itirazlar, işlem hacminin yoğun olduğu hesaplarda ikna edici bulunmaz.
Süre Riski Nerede Doğuyor?
Uygulamada en sık görülen kayıp, mağdurun önce bankayla yazışmaya devam edip adli karara karşı öngörülen kısa itiraz süresini geçirmesidir. Ayrıca şikâyet ve suç duyurusu bakımından ayrı süreler işler; blokenin kaldırılmasıyla ilgilenirken faile yönelik başvurunun ertelenmesi, delillerin kaybolmasına yol açar. Her iki hattın paralel yürütülmesi gerekir.
Uyarı
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın kendine özgü koşulları vardır. Bloke işleminin dayanağı ile paranın hareket geçmişi izlenecek yolu değiştireceğinden, hızla hukuki destek alınması önem taşır.