Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına konulan blokede en çok sorulan soru şudur: parayı geri almak için önce ne yapılmalı? Yanıt, blokenin hangi karara dayandığına ve paranın nereden geldiğinin ne kadar hızlı belgelenebildiğine bağlıdır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
Uygulamada birbirinden farklı işlemler aynı adla anılır. Hesap hareketinin geçici olarak durdurulması, savcılık talimatıyla yapılan işlem, mahkeme kararına dayanan elkoyma ve banka kaynaklı iç tedbir farklı hukuki rejimlere tabidir. Bankadan alınacak yazılı bilgi ile blokenin dayanağı öğrenilmeden yapılan başvuru, çoğu zaman yanlış mercie gider. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirler ile 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankacılık uygulamaları da ayrı değerlendirilir.
İtiraz Nereye Yapılır
- Ceza soruşturması kapsamında koruma tedbiri niteliğindeki elkoymaya karşı, CMK'daki genel kural uyarınca sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir ve bu itirazın kısa bir süresi vardır.
- Hesap sahibi şüpheli değil, üçüncü kişi konumundaysa iyiniyetli hak sahibi olarak talepte bulunabilir; bu durumda paranın kendi kaynağından geldiğini göstermek belirleyicidir.
- Ret kararına karşı bir üst mercie itiraz yolu açıktır; bu ikinci aşama baştan planlanmalıdır.
Paranın İzlenmesi: Belge Zinciri Kurmak
Aklama iddialarında (TCK 282 kapsamındaki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama) belirleyici olan, paranın öncül suçla bağının kurulup kurulamadığıdır. Savunma tarafında yapılması gereken, blokelenen tutarın meşru kaynağını kesintisiz bir zincirle göstermektir:
- Gelirin doğduğu belge: tapu satış bedeli, hisse devri, bordro, kâr payı kararı, fatura.
- Paranın hesaba giriş kaydı ve gönderen hesabın kimliği.
- Hesaplar arası transferlerde her adımın banka dekontu.
- Kripto işlemlerde borsa hesap özeti, cüzdan adresleri ve zincir üstü işlem kimlikleri.
- Vergisel beyanlarla uyum: beyan edilmemiş gelir, savunmanın en zayıf halkasıdır.
Kripto Varlıklarda Ek Katman
Sermaye piyasası mevzuatında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler getirildikten sonra, platformların müşteri tanıma ve kayıt yükümlülükleri arttı. Bu durum iki yönlü çalışır: bir yandan işlem geçmişine ulaşmak kolaylaşır, öte yandan platform kayıtlarındaki eksiklik doğrudan hesap sahibine yansıyabilir. Yurt dışı borsa kullanılan dosyalarda kayıtların temini zaman aldığı için, talep dilekçesi verilir verilmez belge toplama başlatılmalıdır.
Beklemenin Maliyeti
Blokenin uzaması yalnızca nakit sıkışıklığı yaratmaz; ticari faaliyeti duran şirket için sözleşme fesihleri ve icra takipleri zincirleme sonuç doğurur. Bu nedenle itiraz dilekçesinde soyut mağduriyet yerine, durma nedeniyle doğan somut yükümlülükler belgeleriyle gösterilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; blokenin dayanağı ve dosyadaki isnat sonucu tamamen değiştirebilir. İtiraz süreleri kısa olduğundan, blokeyi öğrenir öğrenmez hukuki destek alınması uygun olur.