İlamsız takip, elinde mahkeme kararı olmayan alacaklının doğrudan icra dairesine başvurarak başlattığı yoldur. Bu yolun ayırt edici özelliği, borçlunun kısa süre içinde itiraz ederek takibi durdurabilmesidir. İİK ve HMK çerçevesinde bu yedi günlük pencerenin nasıl kullanılacağı aşağıda ele alınmıştır.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında
Ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde icra dairesine itiraz edilirse takip kendiliğinden durur. Bu, borcun ortadan kalktığı anlamına gelmez; yalnızca alacaklının dava açma yükünü üstlenmesi sonucunu doğurur. İtiraz için gerekçe göstermek zorunlu değildir, ancak yetki itirazı ile imza itirazının açıkça belirtilmesi gerekir.
İtiraz Türlerini Ayırt Etmek
- Borca itiraz: borcun hiç doğmadığı, ödendiği ya da miktarının farklı olduğu ileri sürülür.
- İmzaya itiraz: senede dayalı takiplerde imzanın borçluya ait olmadığı açıkça ve ayrıca bildirilir; aksi hâlde imza kabul edilmiş sayılır.
- Yetkiye itiraz: takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğu belirtilir; yetkili yerin gösterilmesi gerekir.
İtirazdan Sonra Ne Olur
Takip durduğunda topu alacaklı alır. İİK uyarınca alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir; elinde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa altı ay içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Bu iki yolun ispat rejimi farklıdır ve borçlunun savunma stratejisi buna göre kurulur.
Süre Kaçırıldıysa
Yedi günlük süre kaçırılmışsa takip kesinleşir ve haciz aşamasına geçilebilir. Bununla birlikte İİK, kusuru olmaksızın bir engel nedeniyle süresinde itiraz edememiş borçluya, engelin ortadan kalkmasından itibaren üç gün içinde gecikmiş itiraz imkânı tanır. Engelin varlığı belgelendirilmelidir; unutma ya da yoğunluk bu kapsamda değerlendirilmez. Ayrıca borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı hâller için icra mahkemesine yapılabilecek başvurular gündeme gelebilir.
Yedi Günlük Kontrol Listesi
- Tebliğ tarihi zarf ve tebligat parçası üzerinden doğrulanır.
- Son gün takvime yazılır; hafta sonu ve tatil kaydırması kontrol edilir.
- İtiraz dilekçesinde imza ve yetki başlıkları ayrıca yazılır.
- Dilekçenin dosyaya girdiği gösteren derkenar alınır.
Buradaki anlatım genel çerçeveyi tanıtır. Takibin dayanağı, borçlunun sıfatı ve tebligatın usulü sonucu değiştirebileceğinden, ödeme emrini aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme yaptırmak önemlidir.