Elinde mahkeme kararı bulunmayan bir alacaklı da alacağını icra yoluyla isteyebilir. İİK'nın düzenlediği ilamsız takip, özellikle para alacaklarında hızlı bir başlangıç sağlar; ancak borçlunun itiraz hakkı bu yolun en hassas noktasıdır.
Ödeme Emri ve İtiraz Dengesi
İlamsız takipte borçluya ödeme emri gönderilir. Borçlu, süresi içinde itiraz ederse takip kendiliğinden durur. Bu durumda alacaklının, itirazın kaldırılması veya iptali için ayrı bir yola başvurması gerekir. Dolayısıyla ilamsız takibin kaderi, borçlunun itiraz edip etmemesine ve alacaklının elindeki belgeye bağlıdır.
İtiraz Edilmezse Ne Olur
- Süresinde itiraz gelmezse takip kesinleşir.
- Kesinleşen takipte haciz aşamasına geçilir.
- Borçlu, haciz sırasında mal beyanında bulunmakla yükümlüdür.
- Beyan yükümlülüğünün ihlali ayrı yaptırımlar doğurabilir.
Mal Beyanının Anlamı
Mal beyanı, borçlunun haczedilebilir malvarlığını icra dairesine bildirmesidir. Bu beyan, gerçeğe uygun ve eksiksiz olmalıdır. Gerçeğe aykırı beyan veya malvarlığını kaçırmaya yönelik işlemler, alacaklının tasarrufun iptali gibi ek yollara başvurmasına zemin hazırlar. Beyan süresinin kaçırılması da borçlu bakımından risk oluşturur.
Süreleri Birlikte İzlemek
Alacaklı için itiraz süresinin dolması, borçlu için ise itiraz ve mal beyanı süreleri belirleyicidir. HMK'nın usul kuralları, itirazın kaldırılması davasının çerçevesini çizer. Tarafların kendi lehlerine olan süreleri tek bir takvimde takip etmesi, hak kaybını önler.
İcra takibinin türü ve elinizdeki belge, izlenecek yolu tümüyle değiştirir. Takip başlatmadan ya da bir takiple karşılaştığınızda bir icra hukuku uzmanına danışmanız yararlı olacaktır.