İcra takibinde borçlunun en çok zarar gördüğü aşama, takibin başlangıcı değil satış ve haciz aşamasıdır. İİK'da öngörülen şikâyet ve itiraz süreleri gün hesabıyla işler; bu süreler geçtikten sonra işlem hukuka aykırı olsa bile kesinleşir. Satış ve maaş haczi bakımından yapılacak savunma, bu kısa pencerelerin takvime bağlanmasıyla başlar.
Maaş Haczinde Sınırı Doğru Uygulatmak
Maaşın tamamı haczedilemez; kanunda öngörülen orana göre yalnızca belirli bir kısmı üzerinde haciz uygulanabilir ve bu oran dörtte birden az olmamak üzere borçlunun ailesinin geçimi gözetilerek belirlenir. Nafaka alacakları bakımından bu sınırlama uygulanmaz. İşverenin kesintiyi yanlış oranda yapması sık karşılaşılan bir durumdur ve icra dairesine yapılacak şikâyetle düzeltilmesi istenir.
Haczedilemeyen Kalemleri Ayırmak
- Emekli aylıkları bakımından özel koruma hükümleri gözden geçirilmelidir.
- Borçlunun ve ailesinin geçimi için zorunlu ev eşyası haczedilemez.
- Mesleğin sürdürülmesi için zorunlu araç ve gereçler ayrı değerlendirilir.
- Birden fazla dosyadan aynı maaşa haciz konulmuşsa sıraya göre işlem yapılması gerekir.
Satış Sürecinde Kontrol Noktaları
- Kıymet takdiri: raporun tebliğinden itibaren kısa süre içinde itiraz edilmezse değer kesinleşir ve sonradan tartışılamaz.
- Satış ilanı: ilanın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı, ilgililere tebliğ edilip edilmediği kontrol edilir.
- İhale: ihaleye fesat, usulsüz tebligat veya ilanda eksiklik varsa ihalenin feshi istenir.
- Fesih talebi: bu talep de kısa bir süreye tabidir ve ihale tarihinden itibaren işler.
Şikâyet ile İtirazı Karıştırmamak
Takibe itiraz borcun kendisine yöneliktir ve ödeme emrinin tebliğinden itibaren işleyen süre içinde yapılır. Şikâyet ise icra dairesinin işleminin kanuna aykırılığına ilişkindir ve icra mahkemesine yapılır. Hakkı süresiz şikâyete tabi kılan hâller sınırlıdır; bu nedenle her aykırılığın her zaman ileri sürülebileceği varsayımıyla hareket edilmemelidir.
Borçlu İçin Pratik Takvim
Tebliğ alınan her evrakın üzerine tebliğ tarihi el yazısıyla yazılmalı, evrak türü ve tanınan süre tek bir listede tutulmalıdır. Kıymet takdiri raporu, satış ilanı ve haciz tutanağı üç ayrı süre doğurur; bunların aynı tabloda izlenmemesi, uygulamada en sık görülen hak kaybı sebebidir.
İcra dosyaları evrak ve tarih odaklı ilerler. Elinize ulaşan tebligatı bekletmeden inceleyip hangi süreyi başlattığını belirlemeniz, gerekiyorsa hukuki destek almanız önem taşır.