İcra takibinde borçlunun elindeki en güçlü araç, çoğu zaman kullanılmadan tükenen bir süredir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz penceresi yedi gündür ve bu süre geçtiğinde takip kesinleşir; ardından e-haciz uygulamaları borçlunun haberi olmadan devreye girebilir. İİK ve HMK çerçevesinde kurulacak plan, bu dar pencereyi verimli kullanmayı hedefler.
Tebliğ Tarihinin Doğru Okunması
Süre, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği tarihte başlar. Tebligatın komşuya, muhtarlığa veya eski adrese yapıldığı hâllerde tebliğin geçerliliği tartışılabilir; ancak bu tartışma da kendi usulü içinde ve gecikmeden yürütülmelidir. Borcu icra dosyasından öğrenen borçlunun ilk işi, tebligat parçasını dosyadan inceleyerek tarih ve yöntemi tespit etmektir.
İtirazın Kapsamını Yazarken Yapılan Hata
İtiraz dilekçesinde neye itiraz edildiği açık yazılmalıdır. Borcun tamamına mı, bir kısmına mı, faize mi, imzaya mı yoksa yetkiye mi itiraz edildiği ayrı ayrı belirtilmelidir. Kambiyo senedine dayalı takiplerde imzaya itirazın ayrıca ve açıkça yapılması gerekir; genel bir borca itiraz beyanı bu sonucu doğurmaz. Yetkiye itiraz ediliyorsa yetkili icra dairesinin de gösterilmesi gerekir.
E-Haciz Uygulandığında Yol Ayrımı
Hesaplara konulan blokede iki ayrı yol vardır ve bunlar karıştırılmamalıdır:
- Şikâyet yolu: haczedilemezlik iddiası, usulsüz işlem veya sınırın aşılması gibi hâllerde icra mahkemesine başvurulur ve bu yolun kendi kısa süresi vardır.
- İtiraz yolu: borcun esasına yönelik iddialar takibin kesinleşmesinden önceki aşamaya aittir.
- Talep yolu: maaş haczinde sınırın aşılması ya da emekli aylığı gibi hesaplarda icra dairesinden düzeltme istenmesi.
Yanlış yolun seçilmesi çoğu zaman yeniden başvuru imkânı bırakmaz; bu nedenle blokenin dayanağı öğrenilmeden dilekçe yazılmamalıdır.
Kesinleşmiş Takipte Geriye Kalan Seçenekler
Süre kaçırıldığında dosya tamamen kapanmaz. Borcun olmadığına veya ödendiğine ilişkin iddialar menfi tespit ve istirdat davalarının konusu olabilir; ancak bu davalarda ispat yükü ve takibin durdurulmasına ilişkin koşullar farklıdır. Ayrıca ödeme yapılmışsa dekont ve makbuzların dosyaya sunulması, mükerrer tahsilatın önlenmesi bakımından gecikmeden yapılmalıdır.
Takvimi Tek Sayfada Tutmak
- Tebliğ tarihi ve son itiraz günü.
- İtirazın kaldırılması davası açılırsa duruşma ve cevap süreleri.
- Haciz ihbarnamelerine cevap için tanınan süreler.
- Satış talebi ve buna ilişkin süre eşikleri.
- Dosya hesabının düzenli aralıklarla güncellenmesi.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır. Takibin türü, senedin niteliği ve tebligatın şekli izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, süre işlerken bir hukukçuya danışmak önem taşır.